पर्यावरण शिक्षण परिणामकारक करण्यासाठी प्रकल्प पद्धती अत्यंत उपयुक्त ठरते. ही पद्धत विद्यार्थ्यांना केवळ सैद्धांतिक ज्ञानच देत नाही, तर त्यांना प्रत्यक्ष अनुभवातून शिकण्याची संधी देते. बी.एड. विद्यार्थ्यांसाठी याचे महत्त्व खालील १० मुद्द्यांमध्ये स्पष्ट केले आहे:

1. अनुभवजन्य शिक्षण (Experiential Learning):

   प्रकल्प पद्धतीमुळे विद्यार्थ्यांना पर्यावरणाशी संबंधित समस्यांचा प्रत्यक्ष अनुभव घेता येतो. केवळ पुस्तकी ज्ञान न देता, ते स्वतः निरीक्षण करतात, माहिती गोळा करतात आणि निष्कर्षापर्यंत पोहोचतात. उदा. स्थानिक नदीतील प्रदूषणाचे सर्वेक्षण करणे.

2. समस्या निराकरण (Problem Solving):

   विद्यार्थी पर्यावरणीय समस्या ओळखतात आणि त्यांच्यावर उपाय शोधण्याचा प्रयत्न करतात. यामुळे त्यांच्यात गंभीर विचार (critical thinking) आणि समस्या सोडवण्याची क्षमता विकसित होते. उदा. प्लास्टिक कचरा व्यवस्थापनावर प्रकल्प.

3. सक्रिय सहभाग (Active Participation):

   प्रकल्पांमध्ये विद्यार्थी निष्क्रिय श्रोते नसतात, तर ते सक्रियपणे सहभागी होतात. यामुळे त्यांना विषयाची सखोल समज येते आणि त्यांचे शिक्षण अधिक अर्थपूर्ण होते.

4. रचनात्मक विचार (Creative Thinking):

   प्रकल्प विद्यार्थ्यांना पर्यावरणीय आव्हानांवर नाविन्यपूर्ण आणि रचनात्मक उपाय शोधण्यासाठी प्रोत्साहित करतात. यामुळे त्यांची कल्पनाशक्ती आणि सर्जनशीलता वाढते.

5. समूह कार्य आणि सहयोग (Teamwork and Collaboration):

   अनेक प्रकल्प हे गटकार्य असतात, ज्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये एकत्र काम करण्याची, विचारमंथन करण्याची आणि एकमेकांना मदत करण्याची सवय लागते. हे सामाजिक कौशल्ये (social skills) वाढवते.

6. आंतरविद्याशाखीय दृष्टिकोन (Interdisciplinary Approach):

   पर्यावरण शिक्षण हा एक आंतरविद्याशाखीय विषय आहे. प्रकल्पामुळे विद्यार्थी विज्ञान, भूगोल, समाजशास्त्र, अर्थशास्त्र यांसारख्या विविध विषयांना पर्यावरणाशी जोडून पाहू शकतात.

7. प्रत्यक्ष जीवनाशी संबंध (Relevance to Real Life):

   प्रकल्प विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन जीवनाशी आणि स्थानिक पर्यावरणाशी संबंधित असतात, ज्यामुळे त्यांना शिकलेले ज्ञान वास्तविक जीवनात कसे उपयोगी आहे हे समजते. यामुळे शिक्षणाची प्रेरणा वाढते.

8. दीर्घकाळ टिकणारे ज्ञान (Long-lasting Knowledge):

   अनुभवातून मिळालेले ज्ञान हे केवळ तात्पुरते नसते, तर ते विद्यार्थ्यांच्या स्मरणात दीर्घकाळ टिकते. त्यांनी स्वतः केलेल्या कार्यामुळे त्यांना ते अधिक चांगले आठवते.

9. जबाबदारीची भावना (Sense of Responsibility):

   पर्यावरणीय समस्यांवर काम केल्याने विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरणाप्रती जबाबदारीची आणि संवेदनशीलतेची भावना निर्माण होते. ते पर्यावरण संरक्षणासाठी सक्रिय नागरिक बनतात.

10. मूल्यांकन आणि आत्म-चिंतन (Assessment and Self-reflection):

    प्रकल्पाच्या शेवटी विद्यार्थी स्वतःच्या कामाचे आणि शिकण्याच्या प्रक्रियेचे मूल्यांकन करतात. यामुळे त्यांना त्यांच्या बलस्थानांची आणि सुधारणा क्षेत्रांची जाणीव होते.