तुम्ही "अप्पर आयडी" असे म्हणत असलेले, खरेतर "APAAR ID" आहे. APAAR म्हणजे "Automated Permanent Academic Account Registry". हा भारत सरकारच्या राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० (NEP 2020) अंतर्गत सुरू केलेला 'एक राष्ट्र, एक विद्यार्थी आयडी' (One Nation, One Student ID) उपक्रम आहे.

हा १२ अंकी युनिक आयडी विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक प्रगती, यश आणि इतर नोंदी डिजिटल स्वरूपात सुरक्षित ठेवण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे.

APAAR ID काढण्याची प्रक्रिया:

1. पालकांची परवानगी: APAAR ID तयार करण्यासाठी पालकांची संमती आवश्यक आहे, विशेषतः अल्पवयीन विद्यार्थ्यांसाठी.
2. डिजीलॉकर खाते: तुमच्याकडे डिजीलॉकरवर खाते असणे आवश्यक आहे. नसल्यास, डिजीलॉकर वेबसाइट किंवा ॲपवर साइन अप करा.
3. मोबाइल नंबर आणि आधार माहिती: साइन अप करताना तुमचा मोबाइल नंबर आणि आधार कार्डची माहिती भरा.
4. ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया: डिजीलॉकरमध्ये ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करा.
5. रजिस्ट्रेशन: डिजीलॉकरमध्ये लॉग इन केल्यानंतर, 'अकॅडमी बँक ऑफ क्रेडिट्स' (Academic Bank of Credits - ABC) विभागात जा.
6. विद्यार्थी पर्याय निवडा: 'माझं अकाउंट' (My Account) वर क्लिक करा आणि 'विद्यार्थी' (Student) पर्याय निवडा.
7. माहिती भरा: तुमच्या शाळा/कॉलेजची माहिती आणि इतर आवश्यक तपशील भरा.
8. कागदपत्रे अपलोड करा: आधार कार्ड, फोटो आणि निवास प्रमाणपत्र यांसारखी आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
9. फॉर्म सबमिट करा: सर्व माहिती भरल्यानंतर फॉर्म सबमिट करा.

तुम्ही apaar.education.gov.in या अधिकृत वेबसाईटवरूनही APAAR ID बनवू शकता.

APAAR ID साठी पात्रता:

• विद्यार्थ्याचे वय किमान ५ वर्षे असावे लागते.
• विद्यार्थ्याने कोणत्याही मान्यताप्राप्त शाळा, कॉलेज किंवा विद्यापीठात प्रवेश घेतलेला असावा.
• अर्जदार भारतीय नागरिक असावा.

APAAR ID चे फायदे:

• हे १२ अंकी ओळखपत्र विद्यार्थ्यांसाठी डिजिटल ओळख निर्माण करते.
• विद्यार्थ्यांची गुणपत्रिका, पदवी, प्रमाणपत्रे आणि इतर शैक्षणिक व अतिरिक्त अभ्यासक्रमांशी संबंधित सर्व माहिती डिजिटल स्वरूपात सुरक्षित ठेवली जाते.
• हे डिजीलॉकर आणि अकॅडमी बँक ऑफ क्रेडिट्स (ABC) शी जोडले जाते, ज्यामुळे शैक्षणिक कागदपत्रे सहज उपलब्ध होतात.
• शैक्षणिक नोंदी अधिक अचूक आणि पारदर्शक राहतात, तसेच शैक्षणिक घोटाळे कमी होण्यास मदत होते.
• शाळा किंवा कॉलेज बदलताना शैक्षणिक संक्रमण सोपे होते.
• महाराष्ट्र राज्यातील काही प्रवेश परीक्षांसाठी (उदा. CET 2026) APAAR ID अनिवार्य करण्यात आले आहे.