भांडवलशाही व्यवस्था ही तिच्या अनेक पैलूंमुळे विरोधकांना नेहमीच लक्ष्य करत राहिली आहे. या व्यवस्थेच्या विरोधाची अनेक कारणे आहेत, त्यापैकी प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

• आर्थिक असमानता: भांडवलशाहीमुळे संपत्ती आणि उत्पन्नाचे असमान वाटप होते. श्रीमंत लोक अधिक श्रीमंत होतात, तर गरीब लोकांचे जीवनमान तसेच राहते किंवा अधिक कठीण होते. यामुळे समाजात आर्थिक दरी वाढते.
• सामाजिक न्यायाचा अभाव: भांडवलशाहीमध्ये स्पर्धा आणि नफा कमावणे हे मुख्य उद्दिष्ट असते. यामुळे कमकुवत घटकांना (उदा. कमी उत्पन्न असलेले, आरोग्य समस्या असलेले) पुरेसा आधार मिळत नाही आणि सामाजिक न्याय धोक्यात येतो.
• श्रमिक शोषण: नफा वाढवण्यासाठी कंपन्या अनेकदा कामगारांना कमी वेतन देतात आणि त्यांच्याकडून जास्त काम करून घेतात. यामुळे कामगारांचे शोषण होते आणि त्यांना योग्य मोबदला मिळत नाही.
• पर्यावरणाचा ऱ्हास: भांडवलशाहीच्या अंतर्गत सततची वाढ आणि उत्पादन वाढवण्यावर भर दिला जातो. यामुळे नैसर्गिक संसाधनांचा अतिवापर होतो, प्रदूषण वाढते आणि पर्यावरणाचा मोठ्या प्रमाणात ऱ्हास होतो.
• आर्थिक अस्थिरता आणि संकट: भांडवलशाही व्यवस्था तेजी आणि मंदीच्या चक्रातून जाते. यामुळे आर्थिक संकट, बेरोजगारी आणि महागाईसारख्या समस्या निर्माण होतात, ज्याचा समाजावर नकारात्मक परिणाम होतो.
• उपभोक्तावाद आणि भौतिकवाद: भांडवलशाही लोकांना सतत नवीन वस्तू खरेदी करण्यासाठी प्रोत्साहित करते. यामुळे अनावश्यक खर्च वाढतो आणि लोकांना भौतिक गोष्टींच्या मागे लागण्याची सवय लागते, ज्यामुळे मानसिक समाधान कमी होते.
• राजकीय प्रभाव: मोठ्या भांडवलदारांचा आणि कंपन्यांचा राजकारणावर प्रभाव असतो. ते त्यांच्या फायद्याचे कायदे आणि धोरणे बनवण्यासाठी सरकारवर दबाव टाकतात, ज्यामुळे सामान्य लोकांचे हित दुर्लक्षित राहू शकते.
• मानवी मूल्यांपेक्षा नफ्याला प्राधान्य: भांडवलशाहीमध्ये नफा मिळवणे हे सर्वात महत्त्वाचे उद्दिष्ट असल्याने, अनेकदा मानवी मूल्ये, नैतिकता आणि सामाजिक जबाबदारी यांकडे दुर्लक्ष केले जाते.

या सर्व कारणांमुळे, समाजवादी, साम्यवादी आणि पर्यावरणवादी विचारसरणीचे लोक भांडवलशाहीला विरोध करतात आणि त्याऐवजी अधिक समान, न्यायपूर्ण आणि शाश्वत व्यवस्था निर्माण करण्याची मागणी करतात.