श्रमिक वर्गाची क्रांती म्हणजे समाजात मूलभूत बदल घडवून आणण्यासाठी श्रमिक (कामगार) वर्गाने केलेली चळवळ किंवा उठाव होय, ज्याद्वारे ते सध्याच्या शासक वर्गाची (उदा. भांडवलदार किंवा जमीनदार) सत्ता उलथवून टाकतात आणि एक नवीन सामाजिक व आर्थिक व्यवस्था प्रस्थापित करतात.

या संकल्पनेचा उगम प्रामुख्याने कार्ल मार्क्स आणि फ्रेडरिक एंगेल्स यांच्या विचारांमध्ये, म्हणजेच 'मार्क्सवादात' (Marxism) आढळतो. त्यांच्या मते, समाजाचा इतिहास हा वर्गसंघर्षाचा इतिहास आहे, जिथे दोन प्रमुख वर्ग नेहमीच एकमेकांविरुद्ध लढत असतात:

• भांडवलदार वर्ग (Bourgeoisie): उत्पादनाच्या साधनांचे (कारखाने, जमीन, भांडवल) मालक.
• सर्वहारा वर्ग / श्रमिक वर्ग (Proletariat): ज्यांच्याकडे उत्पादनाची कोणतीही साधने नाहीत आणि ज्यांना जगण्यासाठी आपली मजुरी विकावी लागते.

मार्क्सवादी विचारसरणीनुसार, भांडवलशाही व्यवस्थेत भांडवलदार वर्ग श्रमिकांचे शोषण करतो, ज्यामुळे श्रमिक वर्गात असंतोष वाढतो. हा असंतोष जेव्हा पराकोटीला पोहोचतो, तेव्हा श्रमिक वर्ग संघटित होऊन क्रांती घडवून आणतो. या क्रांतीचे मुख्य उद्दिष्ट खालीलप्रमाणे असते:

• भांडवलशाहीचा अंत करणे.
• उत्पादनाच्या साधनांवरील खाजगी मालकी संपुष्टात आणून ती समाजाच्या सामूहिक मालकीखाली आणणे.
• वर्गहीन समाज (classless society) निर्माण करणे, जिथे कोणत्याही एका वर्गाचे दुसऱ्या वर्गाकडून शोषण होणार नाही.
• शेवटी साम्यवादी (communist) किंवा समाजवादी (socialist) समाज प्रस्थापित करणे, जिथे प्रत्येकजण आपल्या क्षमतेनुसार काम करेल आणि गरजेनुसार त्याला मिळेल.

२० व्या शतकात, रशियन क्रांती (१९१७) आणि चीनी क्रांती (१९४९) ही श्रमिक वर्गाच्या क्रांतीची प्रमुख ऐतिहासिक उदाहरणे मानली जातात, जिथे कम्युनिस्ट पक्षांनी सत्ता हस्तगत केली.