करार (Contract) ही दोन किंवा अधिक व्यक्ती किंवा संस्था यांच्यामध्ये कायदेशीर बंधनकारक असलेले एक लेखी किंवा अलिखितPerspectives Agreement असते. कराराचे उल्लंघन झाल्यास, न्यायालयात दाद मागता येते. कराराची व्याख्या भारतीय करार कायदा, १८७२ च्या कलम २(h) नुसार, "कायदा अंमलात आणू शकेल असा करार म्हणजे करार". (An agreement enforceable by law is a contract.) कराराचे प्रकार कराराचे विविध प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत: 1. वैध करार (Valid Contract): * ज्या करारात कायद्याने सांगितलेल्या सर्व आवश्यक गोष्टींची पूर्तता होते, त्याला वैध करार म्हणतात. * उदाहरणार्थ, दोन व्यक्तींनी मालमत्तेची खरेदी-विक्री करण्याचा करार करणे. 2. रद्दबातल करार (Void Contract): * सुरुवातीला वैध असलेला करार, परंतु नंतर काही कारणांमुळे तो अंमलात आणता येत नाही, त्याला रद्दबातल करार म्हणतात. * उदाहरणार्थ, युद्ध सुरू झाल्यामुळे दोन देशांतील नागरिकांमध्ये झालेला व्यापार करार. 3. रद्द करण्यायोग्य करार (Voidable Contract): * ज्या करारात एका पक्षाला करार रद्द करण्याचा अधिकार असतो, त्याला रद्द करण्यायोग्य करार म्हणतात. हा करार एका पक्षाच्या इच्छेनुसार वैध किंवा रद्द ठरवला जाऊ शकतो. * उदाहरणार्थ, फसवणूक करून किंवा दबावाखाली घेतलेला करार. 4. अवैध करार (Illegal Contract): * ज्या कराराचा उद्देशच कायद्याच्या विरुद्ध असतो, त्याला अवैध करार म्हणतात. * उदाहरणार्थ, अमली पदार्थांची विक्री करण्याचा करार. 5. express करार (Express Contract): * जेव्हा कराराच्या अटी व शर्ती स्पष्टपणे लेखी किंवा तोंडी स्वरूपात नमूद केल्या जातात, तेव्हा त्याला एक्सप्रेस करार म्हणतात. 6. गर्भित करार (Implied Contract): * जेव्हा कराराच्या अटी व शर्ती स्पष्टपणे नमूद केल्या जात नाहीत, परंतु त्या परिस्थितीनुसार गृहीत धरल्या जातात, तेव्हा त्याला गर्भित करार म्हणतात. * उदाहरणार्थ, सार्वजनिक ठिकाणी बसने प्रवास करणे. 7. एकतर्फी करार (Unilateral Contract): * जेव्हा एका पक्षाने आपले कर्तव्य पूर्ण केले असेल आणि दुसऱ्या पक्षाने ते पूर्ण करणे बाकी असेल, तेव्हा त्याला एकतर्फी करार म्हणतात. 8. द्विपक्षीय करार (Bilateral Contract): * जेव्हा दोन्ही पक्षांनी एकमेकांना काहीतरी करण्याचे वचन दिलेले असते, तेव्हा त्याला द्विपक्षीय करार म्हणतात. * उदाहरणार्थ, वस्तू खरेदी करण्याचा करार, ज्यात विक्रेता वस्तू देण्याचे वचन देतो आणि खरेदीदार पैसे देण्याचे वचन देतो. 9. ausgeführt करार (Executed Contract): * जेव्हा करारातील दोन्ही पक्षांनी आपापली कर्तव्ये पूर्ण केली आहेत, तेव्हा त्याला ausgeführt करार म्हणतात. 10. ausführen करार (Executory Contract): * जेव्हा करारातील दोन्ही पक्षांनी आपापली कर्तव्ये भविष्यकाळात पूर्ण करायची आहेत, तेव्हा त्याला ausführen करार म्हणतात. हे विविध प्रकारचे करार आपल्याला कायदेशीर आणि व्यावसायिक व्यवहारांमध्ये मदत करतात.