साहित्य कोणत्याही भाषेतील असो. साहित्याची भाषा आणि शैली ह्या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. साहित्यातील शैली ही एखाद्या साहित्यकृतीला, एखाद्या साहित्यप्रकाराला, एखाद्या कालखंडातील साहित्याला किंवा एखाद्या प्रदेशातील साहित्याला आणि विशेष म्हणजे एखाद्या लेखकाला वेगळेपणा प्राप्त करून देणारा घटक आहे.

भाषा व्यवहार 

भाषेचे वर्तन म्हणजे एखाद्या व्यक्तीने त्याच्या जीवनात भाषेचा प्रत्यक्ष वापर करणे होय. यामध्ये व्यक्तीने केलेली शब्द निवड , वाक्यरचना , वापर, वाचनशैली इत्यादी सर्व येतात. उदाहरणार्थ, एखादा हिंदी भाषक पुस्तक मागण्यासाठी खालील तीनपैकी कोणतेही वाक्य वापरू शकतो:

· मला पुस्तक द्या.

· मला पुस्तक द्या.

· मला पुस्तक द्या.

याच व्यक्तींना ' भाषेची योग्यता ' या वस्तूसाठी तीन संज्ञांचे ज्ञान असते , परंतु ते त्याच प्रकारचे वाक्य किंवा शब्द वापरून वर्तन करतात. ही त्याची भाषा वागणूक आहे.

भाषेच्या वर्तनामध्ये, सर्व भाषिक आणि मानसशास्त्रीय तथ्ये व्यक्तीने केलेले विशिष्ट प्रयोग , त्रुटी , योग्यता आणि संदर्भांमध्ये समाविष्ट केले आहेत .

साहित्यिक भाषा आणि व्यवहारिक भाषा यांच्यातील काही महत्त्वाचे फरक खालीलप्रमाणे:

1. उद्देश (Purpose):

   साहित्यिक भाषा: साहित्यिक भाषेचा उद्देश सौंदर्य, आनंद आणि कलात्मक अनुभव देणे असतो. हे भाषा विचार, भावना आणि कल्पना व्यक्त करण्यासाठी वापरली जाते.

   व्यवहारिक भाषा: व्यवहारिक भाषेचा उद्देश माहिती देणे, संवाद साधणे आणि विशिष्ट कार्ये करणे असतो.

2. शैली (Style):

   साहित्यिक भाषा: साहित्यिक भाषेत अलंकारिक शब्द, प्रतिमा, रूपक आणि विविध भाषिक रचनांचा वापर केला जातो.

   व्यवहारिक भाषा: व्यवहारिक भाषा सोपी, स्पष्ट आणि थेट असते. यात कमीतकमी शब्दांचा वापर करून अर्थ व्यक्त केला जातो.

3. व्याकरण (Grammar):

   साहित्यिक भाषा: साहित्यिक भाषेत व्याकरण आणि भाषिक नियमांमध्ये काही प्रमाणात लवचिकता असते. कवी किंवा लेखक आपल्या गरजेनुसार बदल करू शकतात.

   व्यवहारिक भाषा: व्यवहारिक भाषा व्याकरण आणि भाषिक नियमांचे काटेकोरपणे पालन करते.

4. उदाहरण (Example):

   साहित्यिक भाषा: "अंधार दाटला, दिशा हरपल्या, तरीही आशा एक चांदणी."

   व्यवहारिक भाषा: "रात्रीचे नऊ वाजले आहेत."