1 उत्तर
1
answers
एकूण जाती किती?
0
Answer link
भारतात 'जाती' (caste) या संकल्पनेला अनेक पैलूंनी पाहिले जाते आणि त्यांची नेमकी संख्या सांगणे अत्यंत कठीण आहे, कारण:
- वर्ण व्यवस्था: प्राचीन भारतीय परंपरेनुसार, समाजात चार मुख्य वर्ण होते - ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र. ही वर्ण व्यवस्था व्यवसायावर आधारित होती.
- जाती (Jatis): वर्ण व्यवस्थेपेक्षा 'जाती' ही संकल्पना अधिक गुंतागुंतीची आहे. भारतात हजारो वेगवेगळ्या जाती आणि उपजाती आहेत. या जाती सामाजिक गट, व्यवसाय, प्रदेश आणि परंपरांवर आधारित आहेत. यातील अनेक जाती एकमेकांपासून भिन्न आहेत.
- सरकारी वर्गीकरण: भारत सरकारने अनुसूचित जाती (Scheduled Castes - SC), अनुसूचित जमाती (Scheduled Tribes - ST) आणि इतर मागासवर्गीय (Other Backward Classes - OBC) अशा श्रेणींमध्ये अनेक जातींचा समावेश केला आहे. या प्रत्येक श्रेणीमध्ये शेकडो ते हजारो विशिष्ट जातींची नोंद आहे.
यामुळे, 'एकूण जाती किती' याचा नेमका आकडा देणे शक्य नाही. विविध जनगणनांमध्ये (विशेषतः १९३१ च्या शेवटच्या जातनिहाय जनगणनेत) हजारो जातींची नोंद झाली होती, आणि आजही त्याहून अधिक उपजाती अस्तित्वात आहेत. त्यामुळे त्यांची निश्चित संख्या देणे अवघड आहे.