‘बलुत’ ही महाराष्ट्रातील ग्रामीण जीवनातील एक महत्त्वाची प्रथा होती. या प्रथेमध्ये, गावगाड्यातील बारा बलुतेदार ठराविक सेवा पुरवून त्याबदल्यात गावकऱ्यांकडून धान्यरूपात मोबदला घेत असत.

‘बलुतेदार’ म्हणजे ते बारा व्यावसायिक आणि শিল্পী, जे गावाला विशिष्ट सेवा पुरवत असत. त्या बदल्यात त्यांना 'बलुतं' मिळत असे.

बारा बलुतेदारांची काही उदाहरणे:

• सुतार ( Carpenter)
• लोहार ( Blacksmith)
• चांभार (Cobbler)
• न्हावी (Barber)
• धोबी (Laundry man)
• कुंभार (Potter)
• गुरव
• महार
• कोळी
• तेली
• भट
• Goals