2 उत्तरे
2
answers
भारतातील नद्यांचे प्रदूषण व उपाययोजना स्पष्ट करा?
0
Answer link
भारतातील नद्यांचे प्रदूषण आणि त्यावर करावयाच्या उपाययोजनांविषयी माहिती खालीलप्रमाणे:
भारतातील नद्यांचे प्रदूषण:
- औद्योगिक कचरा: अनेक उद्योगांमधील रासायनिक आणि विषारी कचरा नद्यांमध्ये सोडला जातो, ज्यामुळे जल प्रदूषण वाढते.
- शहरी कचरा: शहरांमधील सांडपाणी आणि घनकचरा प्रक्रिया न करता नद्यांमध्ये टाकला जातो, त्यामुळे नद्या प्रदूषित होतात.
- शेतीमधील प्रदूषण: शेतीत वापरली जाणारी रासायनिक खते आणि कीटकनाशके पावसाच्या पाण्याबरोबर नद्यांमध्ये मिसळतात, ज्यामुळे प्रदूषण होते.
- नैसर्गिक कारणे: पूर आणि दुष्काळ यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तींमुळे नद्यांमध्ये माती आणि गाळ साचतो, ज्यामुळे प्रदूषण वाढते.
नदी प्रदूषण कमी करण्यासाठी उपाययोजना:
- सांडपाणी व्यवस्थापन: शहरांमधील आणि उद्योगांमधील सांडपाण्यावर प्रक्रिया करून ते पुनर्वापरासाठी वापरावे.
- कचरा व्यवस्थापन: घनकचरा व्यवस्थित जमा करून त्याची विल्हेवाट लावावी, जेणेकरून तो नद्यांमध्ये जाणार नाही.
- रासायनिक खतांचा वापर कमी करणे: शेतीत रासायनिक खतांचा वापर कमी करून जैविक खतांचा वापर वाढवावा.
- जागरूकता: नदी प्रदूषणामुळे होणाऱ्या दुष्परिणामांबद्दल लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे आवश्यक आहे.
- नियम आणि अंमलबजावणी: प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने नियमांचे योग्य पालन करणे आणि त्यांची कडक अंमलबजावणी करणे.
- नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्प: नद्यांमधील गाळ काढणे, त्यांची स्वच्छता करणे आणि त्यांच्या दोन्ही बाजूला वृक्षारोपण करणे.
उदाहरणे:
- नमामि गंगे प्रकल्प: या प्रकल्पाद्वारे गंगा नदीतील प्रदूषण कमी करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. नमामि गंगे प्रकल्प (nmcg.nic.in)
- राष्ट्रीय नदी संवर्धन योजना (NRCP): या योजने अंतर्गत देशभरातील नद्यांचे प्रदूषण कमी करण्यासाठी विविध उपाययोजना केल्या जातात.