3 उत्तरे
3
answers
भारताच्या औद्योगिक रासाची कारणे स्पष्ट करा?
0
Answer link
भारताच्या औद्योगिक ऱ्हासाची कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
1. ब्रिटिश धोरणे:
- ब्रिटिशांनी भारतातील उद्योगांवर जाचक कर लादले.
- इंग्लंडमधील औद्योगिक उत्पादनांना भारतात खपवण्यासाठी प्रोत्साहन दिले.
- भारतीय उद्योगांना आवश्यक असणारा कच्चा माल इंग्लंडला पाठवला गेला.
2. नैसर्गिक आपत्ती:
- दुष्काळ आणि पुरामुळे शेतीचे नुकसान झाले, त्यामुळे उद्योगांना कच्चा माल मिळेनासा झाला.
3. तांत्रिक मागासलेपण:
- भारतीय उद्योगधंदे जुन्या तंत्रज्ञानाचा वापर करत होते, त्यामुळे ते आधुनिक उद्योगांशी स्पर्धा करू शकले नाहीत.
4. भांडवलाची कमतरता:
- भारतीय उद्योजकांकडे पुरेसे भांडवल उपलब्ध नव्हते, त्यामुळे त्यांना नवीन उद्योग सुरू करणे किंवाexisting उद्योगांचा विकास करणे शक्य झाले नाही.
5. कुशल कामगारांची कमतरता:
- भारतीय कामगारांना आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण मिळाले नव्हते, त्यामुळे कुशल कामगारांची कमतरता होती.
6. वाहतूक आणि दळणवळणाची साधने:
- देशात वाहतूक आणि दळणवळणाची पुरेशी साधने उपलब्ध नसल्यामुळे मालाची ने-आण करणे कठीण झाले.
7. सामाजिक कारणे:
- जातिभेद आणि सामाजिक रूढींमुळे उद्योगांना आवश्यक असलेले मनुष्यबळ मिळणे कठीण झाले.
8. राजकीय अस्थिरता:
- 18 व्या शतकात राजकीय अस्थिरता होती, ज्यामुळे उद्योगांवर नकारात्मक परिणाम झाला.
9. संरक्षण:
- ब्रिटिशांनी त्यांच्या उद्योगांना संरक्षण दिले, परंतु भारतीय उद्योगांना कोणतेही संरक्षण दिले नाही.
10. मागणीतील बदल:
- लोकांची आवड बदलली आणि पारंपरिक वस्तूंची मागणी घटली.