कोणती भाकरी शरीरासाठी चांगली आहे, बाजरीची का ज्वारीची?
ज्वारीमध्ये कार्बोहायड्रेट्सचे प्रमाण जास्त असल्याने शरीरास पटकन ऊर्जा मिळते. कमी खाऊनही पोट भरल्याची जाणीव होते. ज्वारीमध्ये असणाऱ्या अमिनो ऍसिड्समधून शरीरास मुबलक प्रोटीन्स मिळतात. तसेच फायबर्स असल्याने सहज पचन होते. बद्धकोष्ठतेचा त्रास असणाऱ्या व्यक्तींनी ज्वारीची भाकरी खाण्याची सवय लावून घ्यावी. त्यामुळे मूळव्याधाचा त्रास होत नाही. तसेच ज्यांना किडनी स्टोनचा त्रास टाळायचा असेल त्यांनी नक्कीच ज्वारीची भाकरी आहारात आणावी. ज्वारीतील पोषणतत्त्वामुळे किडनी स्टोनला दूर ठेवता येते.
ज्वारीमध्ये असणाऱ्या निऍसिनमुळे रक्तातील कॉलेस्ट्रॉलची पातळी कमी होते. तसेच ज्वारीमधील फायटो केमिकल्समुळे हृद्यरोग टाळता येतात. ज्वारीमधल्या पोटॅशिअम, मॅग्नेशिअम आणि मिनरल्समुळे ब्लडप्रेशर नियंत्रणात राहते. भाकरीत लोह मोठ्या प्रमाणात असते. ऍनिमियाचा त्रास असणाऱ्या व्यक्तींनी ज्वारीची भाकरी खाल्ल्यास त्यांना फायदा होतो. लाल पेशींची वाढ होण्यास मदत होते.
ज्वारीचे फायदे –
1) ज्वारीत असणाऱ्या तंतुमय पदार्थांमुळे पोट साफ राहते.
2) ज्वारी पचनास सुलभ असल्यामुळे आजारी व्यक्तीस दूध भाकरी फायदेशीर ठरते.
3) ज्वारीमुळे पोटाचे विकार कमी होतात.
4) रक्तवाहिन्यांतील कोलेस्टेरॉलची पातळी कमी करण्यासाठी ज्वारी उपयुक्त आहे.
5) हृदयासंबंधित आजारात ज्वारी अतिशय उपयोगी आहे.
6) शरीरातील इन्शुलिनची उत्पादकता कायम, योग्य प्रमाणात व कार्यक्षम ठेवण्यास मधुमेह असणाऱ्यास, तसेच इतरांनाही ज्वारीचा वापर उपयुक्त ठरतो.
7) शरीरातील अतिरिक्त चरबी, वजन कमी करण्यासाठी, कातडीचे आजार, जठरातील आम्लता कमी करण्यास उपयोगी.
8) महिलांच्या गर्भाशयाचे आजार, प्रजोत्पादन संस्थेचे विकार असणाऱ्यांना ज्वारी उपयोगाची आहे.
9) ज्वारीत काही घटक कर्करोगावर नियंत्रण आणतात.
10) शौचास साफ होणे, कावीळ रुग्णास उपयोगी आहे.
बाजरीची भाकरी आणि ज्वारीची भाकरी दोन्ही आरोग्यासाठी चांगल्या आहेत आणि त्यांचे स्वतःचे फायदे आहेत. त्यामुळे, कोणती भाकरी जास्त चांगली आहे हे सांगणे कठीण आहे, कारण ते तुमच्या वैयक्तिक गरजा आणि आवडीवर अवलंबून असते.
-
पोषक तत्वे: ज्वारीमध्ये लोह, कॅल्शियम, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम भरपूर प्रमाणात असते.
-
फायबर: ज्वारीमध्ये फायबरचे प्रमाण चांगले असते, ज्यामुळे पचनक्रिया सुधारते आणि बद्धकोष्ठता टाळता येते.
-
ग् gluten-free: ज्वारी gluten-free असल्यामुळे ज्या लोकांना glutenची ऍलर्जी आहे, त्यांच्यासाठी ज्वारीची भाकरी उत्तम पर्याय आहे.
-
वजन कमी करण्यास मदत: ज्वारीमध्ये कॅलरीज कमी असतात आणि फायबर जास्त असल्यामुळे वजन कमी करण्यास मदत करते.
-
पोषक तत्वे: बाजरीमध्ये लोह, कॅल्शियम, प्रथिने आणि अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात.
-
ऊर्जा: बाजरीमध्ये कर्बोदके (carbohydrates) जास्त असल्यामुळे ती शरीराला ऊर्जा देते.
-
हाडे मजबूत: बाजरीमध्ये कॅल्शियम भरपूर प्रमाणात असल्यामुळे हाडे मजबूत होतात.
-
मधुमेह: बाजरी रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते, त्यामुळे मधुमेहींसाठी ती फायदेशीर आहे.
-
हवामान: बाजरी उष्ण असल्यामुळे थंडीच्या दिवसात बाजरीची भाकरी खाणे फायद्याचे असते.
निष्कर्ष: दोन्ही भाकरी पौष्टिक आहेत, त्यामुळे तुम्ही तुमच्या आवडीनुसार आणि गरजेनुसार कोणतीही भाकरी निवडू शकता.