कम्युनिस्ट पक्ष (Communist Party): कम्युनिस्ट पक्ष हा एक राजकीय पक्ष आहे जो साम्यवाद (Communism) या विचारसरणीवर आधारित आहे.

साम्यवाद म्हणजे काय?

• साम्यवाद एक सामाजिक, राजकीय आणि आर्थिक विचारधारा आहे.
• या विचारधारेनुसार, समाजातील उत्पादन साधने (means of production) जसे की कारखाने, जमिनी, खाणी इत्यादींवर समाजाचा सामूहिक मालकी हक्क असतो.
• साम्यवादाचा अंतिम उद्देश वर्गविहीन (classless),stateless आणि समतावादी समाजाची निर्मिती करणे आहे.

कम्युनिस्ट पक्षाची विचारधारा:

• वर्ग संघर्ष (Class Struggle): कम्युनिस्ट विचारसरणीनुसार, समाजात नेहमी दोन वर्ग असतात - एक म्हणजे भांडवलदार वर्ग (Bourgeoisie) आणि दुसरा म्हणजे कामगार वर्ग (Proletariat). या दोन वर्गांमध्ये सतत संघर्ष असतो.
• क्रांती (Revolution): कम्युनिस्ट पक्ष क्रांतीच्या माध्यमातून सत्ता बदलण्याची व सामाजिक परिवर्तन घडवण्याची वकिली करतात.
• अधिनायकशाही (Dictatorship of the Proletariat): कामगार वर्गाच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी कम्युनिस्ट पक्ष अधिनायकशाहीचे समर्थन करतात, ज्यात सत्ता कामगार वर्गाच्या हातात असते.
• सामूहिक मालकी (Collective Ownership): उत्पादन साधनांवर खाजगी मालकी न ठेवता समाजाची सामूहिक मालकी असावी, असे कम्युनिस्ट मानतात.

जगातील काही प्रमुख कम्युनिस्ट पक्ष:

• चीनची कम्युनिस्ट पार्टी (Communist Party of China)
• व्हिएतनामची कम्युनिस्ट पार्टी (Communist Party of Vietnam)
• क्यूबाची कम्युनिस्ट पार्टी (Communist Party of Cuba)

भारतातील कम्युनिस्ट पक्ष:

• भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (Communist Party of India - CPI) [https://www.marxists.org/history/india/cpi/index.htm]
• भारतीय कम्युनिस्ट पक्ष (मार्क्सवादी) (Communist Party of India (Marxist) - CPI(M)) [https://cpim.org/]