साम्यवाद ही एक विचारधारा आणि राजकीय-आर्थिक व्यवस्था आहे. 'साम्यवाद' (Communism) हा शब्द मूळ लॅटिन शब्द 'कम्युनिस' (communis) पासून आला आहे, ज्याचा अर्थ 'सर्वांसाठी Ort किंवा सामान्य' असा होतो.

साम्यवादाचा अर्थ:

साम्यवाद म्हणजे एक अशी व्यवस्था जिथे समाजातील उत्पादन साधने (जसे की जमीन, कारखाने, आणि इतर संपत्ती) खाजगी मालकीची नसून संपूर्ण समाजाच्या मालकीची असतात. या ব্যবস্থेत, प्रत्येक व्यक्ती आपल्या क्षमतेनुसार काम करतो आणि त्याला गरजेनुसार मोबदला मिळतो. साम्यवादामध्ये वर्गभेद आणि आर्थिक विषमता नसते.

साम्यवादाची वैशिष्ट्ये:

• खाजगी मालमत्तेची समाप्ती: साम्यवादात खाजगी मालमत्ता किंवा खाजगी मालकी हक्क पूर्णपणे रद्द केले जातात.
• सामूहिक मालकी: उत्पादनाची साधने आणि संसाधने समाजाच्या सामूहिक मालकीची असतात.
• वर्गविहीन समाज: साम्यवादात कोणताही सामाजिक वर्ग नसतो; सर्व लोक समान मानले जातात.
• समानता: प्रत्येक व्यक्तीला समान संधी आणि समान अधिकार मिळतात.
• राज्याची भूमिका: साम्यवादी विचारानुसार, अंतिम उद्दिष्ट हे राज्यविहीन समाजाची निर्मिती करणे आहे, जिथे शासनाची आवश्यकता नसेल.
• आर्थिक नियोजन: अर्थव्यवस्था केंद्रीय नियोजनाद्वारे चालते, ज्यात सरकार उत्पादन आणि वितरणाचे निर्णय घेते.

साम्यवाद हा मार्क्सवादाच्या सिद्धांतावर आधारित आहे, ज्यामध्ये सामाजिक न्याय आणि समानतेवर जोर दिला जातो.