धर्म हा मानवी समाजाचा एक अविभाज्य भाग आहे आणि समाजशास्त्रात त्याचे कार्य अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. समाजशास्त्रीय दृष्टिकोनातून, धर्माकडे केवळ आध्यात्मिक किंवा नैतिक पैलू म्हणून पाहिले जात नाही, तर तो समाजाला कसे बांधून ठेवतो, सामाजिक संबंधांना कसे आकार देतो आणि सामाजिक बदलांवर कसा परिणाम करतो, याचा अभ्यास केला जातो.

प्रमुख समाजशास्त्रज्ञांनी धर्माच्या कार्याबद्दल विविध दृष्टिकोन मांडले आहेत:

• एमिल दुर्खीम (Emile Durkheim): दुर्खीम यांच्या मते, धर्माचे मुख्य कार्य सामाजिक एकोपा (social cohesion) आणि एकता (solidarity) निर्माण करणे आहे. ते 'पवित्र' (sacred) आणि 'अपवित्र' (profane) या संकल्पनांवर भर देतात. धार्मिक विधी आणि समारंभांमुळे लोक एकत्र येतात, ज्यामुळे 'सामूहिक चेतना' (collective consciousness) आणि 'सामूहिक उत्साह' (collective effervescence) निर्माण होतो. यामुळे समाजाला नैतिक आधार मिळतो आणि समूह भावना दृढ होते. दुर्खीम यांच्या मते, धर्म हा समाजाचा आरसा आहे; लोक खऱ्या अर्थाने समाजाचीच उपासना करत असतात.
• मॅक्स वेबर (Max Weber): वेबर यांनी धर्मामुळे सामाजिक बदलाला कशी चालना मिळते, हे स्पष्ट केले. त्यांच्या 'प्रोटेस्टंट एथिक आणि भांडवलशाहीची भावना' (The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism) या ग्रंथात त्यांनी दाखवून दिले की, कॅल्व्हिनिस्ट (Calvinist) धर्माच्या तत्त्वांनी भांडवल