व्यवस्थापन हे केवळ विज्ञान नाही, तर ते कला आणि विज्ञान या दोन्हीचा संगम आहे. अनेक तज्ञांच्या मते, व्यवस्थापन हे एक विज्ञान आहे कारण:

• पद्धतशीर ज्ञान: व्यवस्थापनाची स्वतःची तत्त्वे, नियम आणि सिद्धांत आहेत जे अभ्यास करून शिकता येतात. उदाहरणार्थ, नियोजन (planning), संघटन (organizing), निर्देशन (directing) आणि नियंत्रण (controlling) यांसारखी व्यवस्थापनाची कार्ये ही पद्धतशीर अभ्यासावर आधारित आहेत.
• सार्वत्रिक तत्त्वे: व्यवस्थापनाची काही मूलभूत तत्त्वे (उदा. अधिकार आणि जबाबदारी, कामाचे विभाजन) कोणत्याही संस्थेत, कोणत्याही परिस्थितीत लागू होतात, जरी त्यांच्या उपयोजनात फरक असू शकतो.
• निरीक्षण आणि प्रयोग: व्यवस्थापन समस्यांचे निरीक्षण करून, माहिती गोळा करून आणि विविध उपाययोजनांची चाचणी करून सर्वोत्तम पद्धती शोधण्याचा प्रयत्न करते.
• कारणे आणि परिणाम संबंध: व्यवस्थापन विशिष्ट कृतींचे अपेक्षित परिणाम समजून घेण्याचा प्रयत्न करते.

त्याच वेळी, व्यवस्थापन ही एक कला देखील आहे कारण:

• कौशल्य आणि उपयोजन: व्यवस्थापनाची तत्त्वे आणि सिद्धांत जाणून घेणे पुरेसे नाही. ती प्रत्यक्षात यशस्वीपणे लागू करण्यासाठी कौशल्य, अनुभव आणि सर्जनशीलता लागते. प्रत्येक परिस्थिती आणि प्रत्येक व्यक्ती भिन्न असते, त्यामुळे व्यवस्थापकाला त्याच्या ज्ञानाचा उपयोग योग्य पद्धतीने करावा लागतो.
• व्यक्तिगत कौशल्ये: प्रभावी संवाद, नेतृत्व, प्रेरणा आणि निर्णय क्षमता यांसारख्या व्यक्तिगत कौशल्यांची व्यवस्थापनात महत्त्वाची भूमिका असते. ही कौशल्ये अनुभवाने आणि सरावाने विकसित होतात.
• सर्जनशीलता आणि अंतर्ज्ञान: अनेकदा व्यवस्थापकाला अनपेक्षित समस्यांना सामोरे जावे लागते जिथे पूर्वनिर्धारित नियमांपेक्षा अंतर्ज्ञान आणि सर्जनशील दृष्टिकोन अधिक उपयुक्त ठरतो.
• सराव आणि अनुभव: जसे चित्रकार किंवा संगीतकार सराव करून आपली कला सुधारतो, तसेच व्यवस्थापकही अनुभवाने अधिक कुशल बनतो.

थोडक्यात, व्यवस्थापन हे विज्ञान आहे कारण त्यात पद्धतशीर ज्ञान आणि सार्वत्रिक तत्त्वे आहेत, तर ते कला आहे कारण या तत्त्वांचा प्रभावीपणे वापर करण्यासाठी कौशल्य, सर्जनशीलता आणि व्यक्तिगत दृष्टिकोन आवश्यक आहे. त्यामुळे, व्यवस्थापन हे 'वैज्ञानिक पायावर आधारित एक कला' किंवा 'एक अपूर्ण विज्ञान' असे म्हटले जाते, कारण त्यात मानवी घटकांचा मोठा प्रभाव असतो ज्यांना पूर्णपणे वैज्ञानिक नियमांमध्ये बसवता येत नाही.