महर्षी धोंडो केशव कर्वे (आण्णासाहेब कर्वे) हे एक महान शिक्षणतज्ञ आणि समाजसुधारक होते, ज्यांनी आपले जीवन महिला शिक्षण, विधवा विवाह आणि समाज सुधारणेसाठी समर्पित केले. त्यांचे वेगळेपण खालीलप्रमाणे स्पष्ट करता येईल:

• महिला शिक्षणाचे आग्रही पुरस्कर्ते: महर्षी कर्वे हे महिला शिक्षणाचे कट्टर पुरस्कर्ते होते. ज्या काळात महिलांना शिक्षण देणे अनावश्यक मानले जात होते, त्या काळात त्यांनी महिलांसाठी शाळा आणि महाविद्यालये स्थापन केली. त्यांचे हे कार्य क्रांतिकारी होते.
• भारतातील पहिले महिला विद्यापीठ: त्यांनी 1916 मध्ये SNDT महिला विद्यापीठाची स्थापना केली. हे भारतातील पहिले महिला विद्यापीठ होते, ज्याने महिलांना उच्च शिक्षण मिळवण्याचा मार्ग खुला केला. या एका कृतीने त्यांचे नाव इतिहासात अजरामर झाले.
• विधवा विवाहाचे समर्थक आणि स्वतःचे उदाहरण: त्यांनी केवळ विधवा विवाहांना प्रोत्साहन दिले नाही, तर 1893 मध्ये स्वतः एका विधवेशी (गोदूबाई, ज्या नंतर आनंदीबाई कर्वे म्हणून ओळखल्या गेल्या) विवाह करून समाजात एक आदर्श घालून दिला. हे त्या काळातील रूढीवादी समाजासाठी अत्यंत धाडसाचे पाऊल होते.
• अनाथ बालिकाश्रम आणि विधवाश्रम: 1896 मध्ये त्यांनी 'विधवा विवाह उत्तेजन मंडळ' आणि 1899 मध्ये पुण्याजवळ हिंगणे येथे 'अनाथ बालिकाश्रम' (विधवा आश्रम) सुरू केले. या संस्थांनी अनेक निराधार महिलांना आश्रय आणि शिक्षण दिले.
• जातिभेद निर्मूलन आणि अस्पृश्यता निवारण: ते जातिभेद आणि अस्पृश्यता निर्मूलनाचेही समर्थक होते. त्यांनी आपल्या कृतीतून आणि विचारांतून समानतेचा पुरस्कार केला.
• कारवाईवर भर: ते केवळ विचारवंत नव्हते, तर कृतीशील समाजसुधारक होते. त्यांनी आपले विचार प्रत्यक्षात उतरवण्यासाठी अथक प्रयत्न केले आणि अनेक संस्थांची स्थापना केली.
• दीर्घायुष्य आणि कार्य: त्यांनी 104 वर्षांचे दीर्घायुष्य जगले आणि त्यातील मोठा काळ समाजकार्यात घालवला. त्यांचे कार्य त्यांच्या हयातीतच फळाला आले आणि त्यांनी स्वतः पाहिले. त्यांना 1958 मध्ये 'भारतरत्न' या सर्वोच्च पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.

थोडक्यात, महर्षी कर्वे यांचे वेगळेपण हे त्यांच्या दूरदृष्टी, असामान्य धाडस, कृतीशीलता आणि महिलांच्या उन्नतीसाठी केलेल्या अविरत संघर्षात होते. त्यांनी भारतातील महिलांच्या सामाजिक आणि शैक्षणिक स्थितीत क्रांती घडवून आणली.