योगाची व्याख्या अनेक प्रकारे केली जाते, कारण तो एक व्यापक आणि प्राचीन अभ्यास आहे. सामान्यतः, योगाची काही प्रमुख व्याख्या खालीलप्रमाणे आहेत:

• शब्दशः अर्थ: 'योग' हा संस्कृत शब्द 'युज' या धातूपासून आला आहे, ज्याचा अर्थ 'जोडणे', 'एकत्र करणे' किंवा 'मिलन' असा होतो. या संदर्भात, योग म्हणजे आत्मा (व्यक्तिगत चेतना) आणि परमात्मा (विश्वव्यापी चेतना) यांचे मिलन.
• पतंजली योगसूत्रानुसार: महर्षी पतंजलींनी त्यांच्या 'योगसूत्रां'मध्ये योगाची सर्वात प्रसिद्ध व्याख्या दिली आहे: "योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः" (योगसूत्र १.२). याचा अर्थ असा की, योग म्हणजे मनाच्या वृत्तींचा (विचारांचा, भावनांचा) निरोध करणे किंवा त्यांना शांत करणे. जेव्हा मन शांत होते, तेव्हा व्यक्तीला स्वतःच्या शुद्ध स्वरूपाची जाणीव होते.
• शारीरिक आणि मानसिक आरोग्य: आधुनिक काळात, योगाला अनेकदा शारीरिक आसने (पोस्टर्स), श्वासोच्छ्वास तंत्रे (प्राणायाम), आणि ध्यान (मेडिटेशन) यांचा संगम म्हणून पाहिले जाते, जे शारीरिक, मानसिक आणि आध्यात्मिक आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. तो शरीर, मन आणि आत्मा यांच्यात संतुलन साधण्याचा एक मार्ग आहे.
• जीवनशैली: योग ही केवळ एक व्यायाम पद्धती नाही, तर ती एक संपूर्ण जीवनशैली आहे जी नैतिक मूल्ये (यम आणि नियम), आत्म-अनुशासन आणि आत्म-जागरूकता वाढवते.

थोडक्यात, योग हे शरीर, मन आणि आत्मा यांना एकत्र आणणारे, आंतरिक शांती आणि संतुलन प्राप्त करण्याचे एक प्राचीन भारतीय विज्ञान आहे.

स्त्रोत: आर्ट ऑफ लिव्हिंग - योग म्हणजे काय?