पंचायत राज व्यवस्था म्हणजे भारतातील ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे एक स्वरूप आहे. यात गावातील लोकांना स्वतःच्या समस्या व विकास योजनांवर निर्णय घेण्याचा अधिकार असतो.

• ग्रामसभा: गावातील सर्व प्रौढ नागरिक सदस्य असतात.
• ग्रामपंचायत: निवडणुकीद्वारे सदस्य निवडले जातात, जे गावाच्या विकासाचे निर्णय घेतात.
• पंचायत समिती: अनेक ग्रामपंचायती मिळून पंचायत समिती तयार होते, जी तालुका स्तरावर काम करते.
• जिल्हा परिषद: जिल्हा स्तरावरील सर्वोच्च संस्था, जी जिल्ह्याच्या विकासाचे नियोजन करते.

• गावांचा विकास करणे.
• स्थानिक स्वराज्य संस्थांना अधिकार देणे.
• लोकशाही विकेंद्रीकरण करणे, म्हणजे सत्तेचे विभाजन करणे.

भारतात, 73 व्या घटनादुरुस्तीने पंचायत राज व्यवस्थेला अधिक महत्व दिले आहे.

अधिक माहितीसाठी, तुम्ही खालील लिंकला भेट देऊ शकता: