1 उत्तर
1
answers
भारतातील विविध दबावगटांचे स्वरूप विशद करा?
0
Answer link
भारतातील विविध दबावगटांचे स्वरूप खालीलप्रमाणे आहे:
भारतामध्ये विविध प्रकारचे दबावगट कार्यरत आहेत, जे आपल्या मागण्या व हितसंबंध पूर्ण करण्यासाठी सरकारवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न करतात. त्यांचे स्वरूप खालीलप्रमाणे आहे:
1. व्यावसायिक गट:
- हे गट व्यापारी आणि उद्योगपतींचे प्रतिनिधित्व करतात.
- उदाहरण: भारतीय वाणिज्य आणि उद्योग महासंघ (FICCI), असोसिएटेड चेंबर्स ऑफ कॉमर्स अँड इंडस्ट्री ऑफ इंडिया (ASSOCHAM).
- हे गट सरकारला धोरणे ठरवताना প্রভাবিত करण्याचा प्रयत्न करतात, ज्यामुळे त्यांच्या व्यवसायाला फायदा होईल.
2. कामगार संघटना:
- हे गट कामगारांच्या हक्कांसाठी आणि हितांसाठी लढतात.
- उदाहरण: ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेस (AITUC), भारतीय मजदूर संघ (BMS).
- ते चांगले वेतन, सुरक्षित कामाची परिस्थिती आणि सामाजिक सुरक्षा यांसारख्या मागण्यांसाठी सरकारवर दबाव टाकतात.
3. कृषी गट:
- हे गट शेतकऱ्यांचे प्रतिनिधित्व करतात आणि त्यांच्या समस्या सरकारपर्यंत पोहोचवतात.
- उदाहरण: भारतीय किसान युनियन (BKU).
- ते शेतीमालाला योग्य भाव मिळावा, कर्जमाफी आणि सिंचनाच्या सुविधांसाठी सरकारवर दबाव आणतात.
4. विद्यार्थी संघटना:
- हे गट विद्यार्थ्यांच्या समस्या व मागण्यांसाठी आवाज उठवतात.
- उदाहरण: अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (ABVP), नॅशनल स्टुडंट्स युनियन ऑफ इंडिया (NSUI).
- ते शिक्षण शुल्क कमी करणे, शिष्यवृत्ती वाढवणे आणि रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे यांसारख्या मागण्या करतात.
5. जातीय आणि धार्मिक गट:
- हे गट विशिष्ट जात आणि धर्माच्या लोकांच्या हितासाठी कार्य करतात.
- ते आपल्या समुदायासाठी सामाजिक न्याय, समान संधी आणि संरक्षण मागतात.
6. पर्यावरणवादी गट:
- हे गट पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी आणि संवर्धनासाठी काम करतात.
- उदाहरण: नर्मदा बचाव आंदोलन.
- ते प्रदूषण कमी करणे, वनांचे संरक्षण करणे आणि वन्यजीवनाचे जतन करणे यांसारख्या मुद्द्यांवर सरकारचे लक्ष वेधतात.