स्वातंत्र्यपूर्व भारतातील शेतकरी चळवळी:

भारतामध्ये ब्रिटीश राजवटीत शेतकऱ्यांचे अनेक प्रकारे शोषण झाले. त्यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये असंतोष निर्माण झाला आणि या असंतोषातून अनेक शेतकरी चळवळी उभ्या राहिल्या.

प्रमुख शेतकरी चळवळी:

• चंपारण सत्याग्रह (१९१७):
  • बिहारमधील चंपारण जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना नीळ उत्पादनासाठीforced केले जात होते. या विरोधात गांधीजींनी सत्याग्रह केला. [अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा]
• खेडा सत्याग्रह (१९१८):
  • गुजरातच्या खेडा जिल्ह्यातील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांसाठी कर माफी मागणीसाठी हा सत्याग्रह झाला. [अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा]
• बारडोली सत्याग्रह (१९२८):
  • गुजरातमध्ये सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्या नेतृत्वाखाली हा सत्याग्रह झाला, ज्यात शेतकऱ्यांनी वाढीव कर भरण्यास नकार दिला. [अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा]
• मोपला उठाव (१९२१):
  • केरळमधील मलबार भागात मुस्लिम शेतकऱ्यांनी जमींदारांविरुद्ध हा उठाव केला. [अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा]

इतर चळवळी:

• बंगालमधील तेभागा आंदोलन
• आंध्र प्रदेशातील रम्पा उठाव

या चळवळींमुळे शेतकऱ्यांमध्ये जागृती निर्माण झाली आणि राष्ट्रीय स्तरावर शेतकरी समस्यांकडे लक्ष वेधले गेले.