1 उत्तर
1
answers
हरित क्रांतीचे अनुकूल परिणाम कोणते?
0
Answer link
हरित क्रांतीचे अनेक अनुकूल परिणाम झाले, ज्यामुळे भारताच्या कृषी क्षेत्रात मोठे बदल घडून आले. त्याचे काही प्रमुख सकारात्मक परिणाम खालीलप्रमाणे आहेत:
- अन्नधान्याच्या उत्पादनात प्रचंड वाढ: हरित क्रांतीमुळे उच्च उत्पादन देणाऱ्या बियाण्यांचा (High Yielding Varieties - HYV) वापर, रासायनिक खते आणि आधुनिक सिंचन पद्धतींमुळे गहू, तांदूळ आणि मका यांसारख्या प्रमुख अन्नधान्यांच्या उत्पादनात लक्षणीय वाढ झाली. यामुळे भारत अन्नधान्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण बनला.
- अन्नधान्याच्या आयातीत घट: देशांतर्गत उत्पादन वाढल्यामुळे भारताला परदेशातून अन्नधान्य आयात करण्याची गरज कमी झाली, ज्यामुळे परकीय चलन वाचले.
- शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढले: वाढलेल्या उत्पादनामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढले, त्यांची आर्थिक स्थिती सुधारण्यास मदत झाली.
- नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब: हरित क्रांतीमुळे आधुनिक शेती तंत्रज्ञान (उदा. ट्रॅक्टर, पंप, नवीन बियाणे, खते, कीटकनाशके) वापरण्यास प्रोत्साहन मिळाले, ज्यामुळे शेती अधिक कार्यक्षम झाली.
- रोजगार निर्मिती: शेती आणि संबंधित उद्योगांमध्ये वाढ झाल्यामुळे ग्रामीण भागात रोजगाराच्या संधींची निर्मिती झाली, विशेषतः शेतमजुरांना काम मिळाले.
- किंमती स्थिरीकरण: अन्नधान्याचा पुरवठा वाढल्यामुळे बाजारात अन्नधान्याच्या किमती स्थिर राहण्यास मदत झाली, ज्यामुळे सर्वसामान्यांना स्वस्त दरात अन्न उपलब्ध झाले.
- ग्रामीण दारिद्र्यात घट: वाढलेले उत्पादन आणि उत्पन्न यामुळे काही प्रमाणात ग्रामीण दारिद्र्य कमी होण्यास मदत झाली.
- शेती-आधारित उद्योगांना चालना: कृषी उत्पादनावर प्रक्रिया करणाऱ्या उद्योगांना (उदा. आटा गिरण्या, तांदूळ गिरण्या, साखर कारखाने) यामुळे चालना मिळाली.