भारतीय संविधानातील अनुच्छेद ५१A मूलभूत कर्तव्यांशी संबंधित आहे.

अनुच्छेद ५१A मध्ये नागरिकांच्या एकूण अकरा मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश आहे, जी खालीलप्रमाणे आहेत:

1. संविधानाचे पालन करणे आणि त्याचे आदर्श, संस्था, राष्ट्रध्वज व राष्ट्रगीत यांचा आदर करणे.
2. ज्या आदर्शांनी आपल्या राष्ट्रीय स्वातंत्र्य लढ्यास प्रेरणा दिली, त्यांचे पालन करणे.
3. भारताची सार्वभौमता, एकता व अखंडता जतन करणे.
4. देशाचे संरक्षण करणे आणि आव्हान केले जाईल तेव्हा राष्ट्रीय सेवा बजावणे.
5. धर्म, भाषा, प्रदेश किंवा विभाग आधारित भेदभावाच्या पलीकडे जाऊन भारतातील सर्व लोकांमध्ये सामंजस्य आणि समान बंधुभाव वाढवणे; स्त्रियांच्या प्रतिष्ठेला कमी लेखणाऱ्या प्रथांचा त्याग करणे.
6. आपल्या संमिश्र संस्कृतीच्या समृद्ध वारसाचे जतन करणे.
7. नैसर्गिक पर्यावरण जतन करणे, ज्यात वने, तलाव, नद्या आणि वन्यजीव यांचा समावेश आहे आणि प्राणी मात्रांवर दया दाखवणे.
8. वैज्ञानिक दृष्टिकोन, मानवतावाद आणि ज्ञानार्जन व सुधारणा करण्याची भावना विकसित करणे.
9. सार्वजनिक मालमत्तेचे रक्षण करणे आणि हिंसाचाराचा त्याग करणे.
10. राष्ट्र सतत प्रयत्न आणि सिद्धीच्या उच्च स्तरावर पोहोचेल यासाठी वैयक्तिक आणि सामूहिक प्रयत्नांमध्ये उत्कृष्टता प्राप्त करणे.
11. ६ ते १४ वर्षे वयोगटातील आपल्या मुलांना शिक्षणाच्या संधी देणे (हे कर्तव्य ८६ व्या घटनादुरुस्ती अधिनियम, २००२ द्वारे जोडले गेले).

हे मूलभूत कर्तव्य नागरिकांसाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहेत आणि त्यांचे पालन करणे हे प्रत्येक भारतीय नागरिकाचे कर्तव्य आहे.

अधिक माहितीसाठी, आपण खालील लिंकला भेट देऊ शकता:

• MPPSC Syllabus (PDF)