कलम २: या जाहीरनाम्यात नमूद केलेले सर्व अधिकार व सर्व प्रकारचे स्वातंत्र्य प्रत्येकास आहे व त्या बाबतीत वंश, वर्ण, स्त्री-पुरुषभेद, भाषा, धर्म, राजकीय किंवा इतर मतप्रणाली, राष्ट्रीय किंवा सामाजिक मूलस्थान, संपत्ती, जन्म किंवा इतर दर्जा यासारखा कोणताही भेदभाव केला जाता कामा नये.

कलम ३: प्रत्येकास जगण्याचा, स्वातंत्र्य उपभोगण्याचा व सुरक्षित असण्याचा अधिकार आहे.

कलम ४ : कोणालाही गुलामगिरीत किंवा दास्यात ठेवता कामा नये; सर्व प्रकारच्या गुलामगिरीस व गुलामांच्या व्यापारास मना‌ई-करण्यात आली पाहिजे.

कलम ४ : कोणालाही गुलामगिरीत किंवा दास्यात ठेवता कामा नये; सर्व प्रकारच्या गुलामगिरीस व गुलामांच्या व्यापारास मनाई करण्यात आली पाहिजे

कलम ५: कोणाचाही छळ करता कामा नये. किंवा त्यास क्रूर, अमानुष किंवा कमीपणा आणणारी वागणूक देता कामा नये.

कलम ६: प्रत्येकाला सर्वत्र कायद्याच्या दृष्टीने माणूस म्हणून मान्यता मिळण्याचा अधिकार आहे.

कलम ७: सर्व लोक कायद्याच्या दृष्टीने समान आहेत व कोणताही भेदभाव न करता कायद्याचे समान संरक्षण मिळण्याचा त्यांना हक्क आहे .

कलम ९: कोणालाही अटक, स्थानबद्ध किंवा हद्दपार करता कामा नये.

कलम ११: दंडनीय अपराधाचा आरोप ज्यावर ठेवण्यात आला आहे अशा प्रत्येक इसमास जाहीर न्याय चौकशीत तो दोषी असल्याचे सिद्ध होईपर्यंत, तो निरपराध आहे असे गृहीत धरले जाण्याचा अधिकार आहे.

कलम १३: प्रत्येकास प्रत्येक राष्ट्राच्या हद्दीत संचार व वास्तव्य करण्याचे स्वातंत्र्य असण्याचा अधिकार आहे.

कलम १५: प्रत्येकांस राष्ट्रीयत्व मिळण्याचा अधिकार आहे. कोणाचेही राष्ट्रीयत्व स्वच्छंदतः हिरावून घेतले जाता कामा नये, तसेच कोणासही आपले राष्ट्रीयत्व बदलण्याचा अधिकार नाकारता कामा नये.

कलम १९: प्रत्येकास मत स्वातंत्र्य व भाषण स्वातंत्र्य असण्याचा अधिकार आहे.

कलम २१: प्रत्येकास आपण स्वतः अथवा आपल्या इच्छेनुरूप निवडलेल्या आपल्या प्रतिनिधीमार्फत आपल्या देशाच्या शासनात भाग घेण्याचा अधिकार आहे. प्रत्येकास आपल्या देशाच्या शासकीय सेवेत प्रवेश मिळण्याचा समान अधिकार आहे.

कलम २३: प्रत्येकास काम मिळण्याचा, आपल्या इच्छेनुरूप काम निवडण्याचा, कामाच्या न्याय्य व अनुकूल शर्तींचा फायदा मिळवण्याचा व बेकारीपासून संरक्षण मिळण्याचा अधिकार आहे. कोणत्याही प्रकारे भेदभाव न करता प्रत्येकास समान कामाबद्दल समान वेतन मिळण्याचा अधिकार आहे.

कलम २६: प्रत्येकास शिक्षण मिळण्याचा अधिकार आहे. निदान प्राथमिक व मूलावस्थेतील शिक्षण मोफत असले पाहिजे, माध्यमिक शिक्षण सक्तीचे असले पाहिजे.

>> भारतीय संविधानाच्या भाग-३ मध्ये भारतीय नागरिकांसाठी मूलभूत हक्क व अधिकार नमूद करण्यात आले आहेत. भारतीय संविधानाने प्रदान केलेले मुलभूत अधिकार:

१. समतेचा अधिकार

२. स्वातंत्र्याचा अधिकार

३. शोषणाविरुद्धचा अधिकार

४. धार्मिक स्वातंत्र्याचा अधिकार

५. संस्कृती व शिक्षणाचा अधिकार

६. न्यायालयीन संरक्षणाचा अधिकार

    

मानवी हक्काच्या जाहीरनाम्यातील पहिली पाच कलमे खालीलप्रमाणे आहेत:

1. कलम 1: सर्व माणसे स्वतंत्र आणि समान जन्माला आले आहेत. त्यांना विचारशक्ती आणि सद्सद्विवेकबुद्धी आहे; त्यामुळे त्यांनी एकमेकांशी बंधुभावाने वागावे.
2. कलम 2: या जाहीरनाम्यात नमूद केलेले सर्व अधिकार आणि स्वातंत्र्य प्रत्येक व्यक्तीस वंश, वर्ण, लिंग, भाषा, धर्म, राजकीय विचार, राष्ट्रीयत्व, मालमत्ता, जन्म किंवा इतर कोणत्याही आधारावर कोणताही भेदभाव न करता प्राप्त आहेत.
3. कलम 3: प्रत्येक व्यक्तीला जीवन, स्वातंत्र्य आणि सुरक्षिततेचा अधिकार आहे.
4. कलम 4: कोणालाही गुलामगिरीत किंवा वेठबिगारीत ठेवले जाणार नाही; गुलामगिरी आणि गुलामगिरीच्या व्यापारावर पूर्णपणे बंदी असेल.
5. कलम 5: कोणालाही क्रूर, अमानुष किंवा अपमानजनक वागणूक दिली जाणार नाही.

अधिक माहितीसाठी, संयुक्त राष्ट्र संघाच्या मानवी हक्क उच्चायुक्तालयाच्या (OHCHR) वेबसाइटला भेट द्या: मानवी हक्कांची सार्वत्रिक घोषणा (UDHR)