एकाधिकार (Monopoly):

एकाधिकार म्हणजे बाजारात फक्त एकाच विक्रेत्याचे असणे आणि त्याचे वस्तूच्या किमतीवर पूर्ण नियंत्रण असणे. त्यामुळे, त्याला हव्या त्या किमतीत वस्तू विकण्याचा अधिकार असतो. अर्थात, मक्तेदारीत, विक्रेता वस्तूचा पुरवठा नियंत्रित करू शकतो.

मूल्य भेदाचे प्रकार (Types of Price Discrimination):

मूल्य भेद म्हणजे एकाच वस्तूची वेगवेगळ्या ग्राहकांना वेगवेगळ्या किमतीत विक्री करणे. याचे मुख्य प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत:

1. पहिला दर्जा मूल्य भेद (First-degree Price Discrimination):

   यामध्ये विक्रेता प्रत्येक ग्राहकाकडून, त्याला परवडेल तेवढी जास्तीत जास्त किंमत वसूल करतो. त्यामुळे, ग्राहकाला कोणताही फायदा मिळत नाही.

2. दुसरा दर्जा मूल्य भेद (Second-degree Price Discrimination):

   विक्रेता वस्तूच्या गरजेनुसार किंवा मागणीनुसार वेगवेगळ्या किमती आकारतो. मोठ्या प्रमाणात खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांना सवलत दिली जाते.

3. तिसरा दर्जा मूल्य भेद (Third-degree Price Discrimination):

   विक्रेता बाजाराला वेगवेगळ्या गटांमध्ये विभाजित करतो आणि प्रत्येक गटासाठी वेगळी किंमत आकारतो. उदाहरणार्थ, विद्यार्थी आणि वृद्धांसाठी तिकीट दरात सवलत.

मूल्य भेदाबद्दल अधिक माहितीसाठी आपण खालील साइटला भेट देऊ शकता:

• Economics Discussion