नियोजन फरक व्यवस्थापन

नियोजन आणि व्यवस्थापनमध्ये काय फरक आहे?

2 उत्तरे
2 answers

नियोजन आणि व्यवस्थापनमध्ये काय फरक आहे?

1
राष्ट्राच्या आर्थिक विकासासाठी केवळ बाजारयंत्रणेवर विसंबून न राहता विशिष्ट उद्दिष्टे ठरवून ती गाठण्यासाठी इष्ट त्या आर्थिक धोरणांचा आराखडा तयार करावयाचा व त्या आराखड्यानुसार विकास साधण्याचा प्रयत्न करावयाचा, याला ‘नियोजन’ असे म्हणतात.

व्यवस्थापन म्हणजे नियोजन करणे ,संघटन करणे ,समन्वय साधने ,प्रेरणा देणे व मार्गदर्शन करणे आणि नियंत्रण करणे होय. व्यवस्थापन ही एक सार्वत्रिक प्रकिया आहे.कोणतेही क्षेत्र असो सामाजिक ,राजकीय ,सांस्कृतिक व शेक्षणिक व इतर क्षेत्रांमध्ये व्यवस्थापनाला महत्व प्राप्त झाले आहे. प्रत्येक व्यक्तीला स्वतःच्या जीवनात व्यवस्थापन करावेच लागते. ती व्यक्ती अशिक्षित असो किवा सुशिक्षित असो व्यवस्थापन हे करावेच लागते. व्यवस्थापन ही सामुहिक कृती आहे.सातत्याने चालू राहते. व्यवस्थापन हे गतिमान व लवचिक असल्यामुळे एकाद्या वेळी केलेले व्यवस्थापन बदलू शकतो .

धन्यवाद
उत्तर लिहिले · 10/5/2020
कर्म · 55350
0

नियोजन (Planning) आणि व्यवस्थापन (Management) हे दोन्ही शब्द अनेकदा एकाच अर्थाने वापरले जातात, पण त्यांच्यात काही महत्त्वाचे फरक आहेत:

नियोजन (Planning):
  • उद्देश (Purpose): भविष्यात काय करायचे आहे हे ठरवणे.
  • प्रक्रिया (Process): ध्येये निश्चित करणे, ध्येय गाठण्यासाठी योजना तयार करणे आणि आवश्यक संसाधनांची व्यवस्था करणे.
  • स्वरूप (Nature): हे एक वैचारिक (Conceptual) कार्य आहे.
  • उदाहरण (Example): कंपनी पुढील वर्षात किती उत्पादन करणार आहे आणि ते कसे करणार आहे, याची योजना तयार करणे.
व्यवस्थापन (Management):
  • उद्देश (Purpose): योजनांची अंमलबजावणी करणे आणि संस्थेची उद्दिष्ट्ये साध्य करणे.
  • प्रक्रिया (Process): कर्मचाऱ्यांचे व्यवस्थापन करणे, कामांचे वाटप करणे, आणि योजनानुसार काम पार पाडले जात आहे की नाही हे पाहणे.
  • स्वरूप (Nature): हे एक प्रत्यक्ष (Practical) कार्य आहे.
  • उदाहरण (Example): तयार केलेल्या योजनेनुसार उत्पादन सुरळीतपणे चालू आहे की नाही हे पाहणे, कर्मचाऱ्यांचे व्यवस्थापन करणे.
फरक (Difference):
  1. नियोजन म्हणजे काय करायचे आहे हे ठरवणे, तर व्यवस्थापन म्हणजे ते कसे करायचे आहे हे पाहणे.
  2. नियोजन हे भविष्यावर लक्ष केंद्रित करते, तर व्यवस्थापन हे वर्तमानकाळावर अधिक लक्ष केंद्रित करते.
  3. नियोजन हे धोरणात्मक (Strategic) असते, तर व्यवस्थापन हे अधिक कार्यात्मक (Operational) असते.

थोडक्यात, नियोजन हे विचार आहे, तर व्यवस्थापन हे त्याची अंमलबजावणी आहे.

उत्तर लिहिले · 21/3/2025
कर्म · 5280

Related Questions

वैज्ञानिक व्यवस्थापनाची टेलरची व्याख्या स्पष्ट करून त्याची वैशिष्ट्ये स्पष्ट करा?
टी.क्यू.एम (TQM) उपागमाची संकल्पना स्पष्ट करा आणि शालेय व्यवस्थापनात त्याच्या उपयोगितेची व्याप्ती स्पष्ट करा.(BEd)?
मानव संसाधन विकास?
टिपा लिहा: निर्देशनाचे घटक?
टिपा लिहा: नियोजनाचे महत्त्व?
व्यवस्थापन हे विज्ञान?
टिपा लिहा व्यवस्थापन एक कला?