फिजियोथेरपीमध्ये करंटचा वापर का करतात ? 

फिजियोथेरपीमध्ये प्रॉब्लेम शरीराच्या फक्त एका भागाचाच असतो असे मुळीच नाही. पाठीचा त्रास असणे, घुडघे, हाताचे जे जॉइंट्स आहेत तिथे सूज असणे किंवा ते दुखणे, स्नायू पेशी सुजणे, आखडणे असे बरेच प्रकार मोडतात. जेव्हा पेशी अर्थात टिशू मधून कमी मुबलक, एकदम हलकं प्रमाणात करंट पास केलं जाते तेव्हा पेशी उद्विग्न होतात स्टिम्युलेट होतात आणि त्यांची रक्तभिसरणाची क्षमता वाढते. आजारामुळे किंवा जखमेमुळे पेशी किंवा हाडं सुन्न पडतात त्यांचा प्रॉब्लेम हाच होऊन जातो की रक्त जस हवं तस पसरत नाही आणि ते काम करणं बंद करतात असा वेळेला करंट पास करून त्यांच्यात तरंग पास केले जातात.

ह्याला इ-स्टिम पण म्हणतात. शरीराच्या ज्या भागाला दुखापत आहे त्या भागाला पट्ट्या लावल्या जातात ज्या पट्ट्यामध्ये इलेकट्रोड्स असतात जे सरळ इ-स्टिम मशीनला वायरने जोडलेले असतात. आणि मग मुबलक प्रमाणात करंट दिले जाते. अगोदर कमी मग थोडं जास्त असं हळू हळू करंटचा दाब वाढवला जातो आणि त्याच बरोबर त्या भागाचा रिस्पॉन्स नोंदवला जातो. त्या रिस्पॉन्स नुसार पुढे ट्रीटमेंट केली जाते.

ते अवलंबून आहे रुग्णाला कशी दुखापत आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की इ-स्टीम दरम्यान त्या भागाची थोडी हालचाल होत असणे जास्त फायद्याचे ठरते कारण करंट बाहेरून आत मध्ये पास होते तर हालचालीमुळे स्नायू प्रसारण आकुंचन पावतात ह्याने रक्ताचा प्रवाह लवकर सुरळीत होण्यास मदत मिळते. बऱ्याच वेळा हालचाल होत नाही सूज आल्यामुळे त्यामुळे करंट पास झाल्यावर हालचाल होण्यास मदत होते.

फिजिओथेरपीमध्ये (Physiotherapy) शरीराला पट्ट्या लावून त्यातून करंट सोडण्याच्या उपचाराला ‘इलेक्ट्रोथेरपी’ (Electrotherapy) म्हणतात. हा उपचार अनेक कारणांसाठी वापरला जातो, त्यापैकी काही प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

1. वेदना कमी करणे (Pain Relief):

   इलेक्ट्रोथेरपी वेदना कमी करण्यासाठी खूप प्रभावी आहे. करंटमुळे शरीरातील नैसर्गिक वेदनाशामक रसायने (endorphins) उत्तेजित होतात, ज्यामुळे वेदना कमी होते.

2. स्नायूंची उत्तेजना (Muscle Stimulation):

   ज्या स्नायूंची शक्ती कमी झाली आहे किंवा जे स्नायू काम करेनासे झाले आहेत, त्यांना उत्तेजित करण्यासाठी या उपचाराचा उपयोग होतो. करंटमुळे स्नायूंना आकुंचन (contraction) आणि प्रसरण (relaxation) करण्यास मदत होते, ज्यामुळे त्यांची ताकद वाढते.

3. रक्तपुरवठा सुधारणे (Improved Blood Circulation):

   इलेक्ट्रोथेरपीमुळे रक्तवाहिन्या रुंद होतात आणि त्या भागातील रक्तपुरवठा सुधारतो. यामुळे ऊतींना (tissues) अधिक ऑक्सिजन मिळतो आणि ते लवकर बरे होतात.

4. सूज कमी करणे (Reducing Swelling):

   ज्या ठिकाणी सूज आली आहे, तेथे इलेक्ट्रोथेरपी वापरल्याने सूज कमी होण्यास मदत होते. करंटमुळे लिम्फॅटिक ड्रेनेज (lymphatic drainage) सुधारते आणि अतिरिक्त द्रव बाहेर काढण्यास मदत होते.

5. नसांना उत्तेजित करणे (Nerve Stimulation):

   काही विशिष्ट प्रकारचे करंट नसांना उत्तेजित करतात, ज्यामुळे त्यांची कार्यक्षमता सुधारते. उदा. पॅरालिसिस (paralysis) किंवा नर्व्ह डॅमेज (nerve damage) झालेल्या रुग्णांसाठी हे उपयुक्त आहे.

इलेक्ट्रोथेरपी अनेक प्रकारची असते आणि फिजिओथेरपिस्ट रुग्णाच्या गरजेनुसार योग्य प्रकार निवडतात. उपचारादरम्यान रुग्णाला थोडासा मुंग्या येण्यासारखा अनुभव येऊ शकतो, पण तो सहसा त्रासदायक नसतो.

अधिक माहितीसाठी तुम्ही तुमच्या डॉक्टरांचा किंवा फिजिओथेरपिस्टचा सल्ला घ्यावा.