उत्पत्ती:

1. प्लास्टिक हे नैसर्गिक वायू, कोळसा आणि पेट्रोलियम ( crude oil) पासून तयार होते.
2. सुरुवातीला नैसर्गिक वायू किंवा पेट्रोलियमपासून इथेन आणि प्रोपेन वायू मिळवले जातात.
3. नंतर 'क्रॅकिंग' नावाच्या प्रक्रियेद्वारे इथेन आणि प्रोपेनचे लहान रेणू तयार केले जातात, ज्याला मोनोमर म्हणतात.
4. पुढे, अनेक मोनोमर रेणू एकत्र करून मोठे पॉलिमर रेणू तयार होतात. या प्रक्रियेला पॉलिमरायझेशन म्हणतात.
5. पॉलिमरमध्ये रंग आणि इतर आवश्यक घटक मिसळून प्लास्टिकचे विविध प्रकार तयार केले जातात.

शेवट:

1. पुनर्वापर (Recycling): प्लास्टिक कचरा पुनर्वापर केंद्रांवर पाठवून त्याचे नवीन वस्तूमध्ये रूपांतरण करणे हा एक चांगला उपाय आहे.
2. भस्मीकरण (Incineration): प्लास्टिक कचरा उच्च तापमानावर जाळल्यास ऊर्जा निर्माण होते, पण यामुळे प्रदूषण होऊ शकते.
3. जमिनीत गाडणे (Landfilling): प्लास्टिक जमिनीत गाडणे हा सोपा उपाय आहे, पण प्लास्टिक विघटित होत नसल्याने तो पर्यावरणासाठी हानिकारक आहे.
4. नैसर्गिक विघटन (Biodegradation): काही प्रकारचे प्लास्टिक नैसर्गिकरीत्या विघटित होऊ शकतात, पण यासाठी विशिष्ट वातावरण आणि वेळ लागतो.

प्लास्टिकचे दुष्परिणाम:

• प्लास्टिक विघटित होत नसल्यामुळे ते जमिनीत तसेच समुद्रात अनेक वर्षे टिकून राहते, ज्यामुळे प्रदूषण वाढते.
• समुद्रातील जीव प्लास्टिक खाल्ल्याने मरतात, कारण प्लास्टिक त्यांच्या पोटात साचून राहते.
• प्लास्टिक जाळल्याने विषारी वायू बाहेर पडतात, ज्यामुळे श्वसनाचे आणि आरोग्याचे गंभीर प्रश्न निर्माण होतात.

प्लास्टिकवरील उपाय:

• प्लास्टिकचा वापर कमी करणे.
• पुनर्वापर करणे.
• नैसर्गिक विघटन होणाऱ्या प्लास्टिकचा वापर करणे.
• कचरा योग्य ठिकाणी टाकणे.