शेत जमिनीवर आरक्षण कसे व केव्हा टाकतात?
उदा.. शहराबाहेर विमानतळ उभारायचे असेल तर मग संबंधित अधिकारी इंजिनिअरिंग हवी असलेल्या जागेचा प्रस्ताव पाठवतात व त्या प्रस्तावास मंजुरी मिळाली की शासन ती जमीन आरक्षित घोषित करते.. रस्ते बांधणी, औद्योगिक परीसर या बद्दल ही असेच..
मी कायदेशीर सल्लागार नाही, त्यामुळे मी तुम्हाला याबद्दल अचूक माहिती देऊ शकत नाही. तरीही, या विषयावर काही माहिती खालीलप्रमाणे:
शेतजमिनीवर आरक्षण (Reservation) टाकणे ही एक कायदेशीर प्रक्रिया आहे. सरकारला विकासकामांसाठी किंवा सार्वजनिक उपयोगासाठी जमिनीची आवश्यकता असल्यास, ते जमिनीवर आरक्षण टाकू शकते.
आरक्षण टाकण्याची प्रक्रिया:
-
आवश्यकता निश्चित करणे: सरकारला कोणत्या विकासकामासाठी जमीन पाहिजे आहे, हे निश्चित केले जाते.
-
जमिनीची निवड: कोणत्या भागातील जमीन आवश्यक आहे, हे निश्चित केले जाते.
-
प्राथमिक अधिसूचना (Preliminary Notification): सरकार राजपत्रात (Official Gazette) प्राथमिक अधिसूचना जारी करते. यात जमिनीचा तपशील, नकाशा आणि आरक्षणाचे कारण नमूद केले जाते.
-
हरकती व सूचना: ज्यांच्या जमिनीवर आरक्षण आहे, त्यांना हरकती (Objections) दाखल करण्याची संधी दिली जाते.
-
सुनावणी: सरकार हरकतींवर विचार करते आणि सुनावणी घेते.
-
अंतिम अधिसूचना (Final Notification): सुनावणीनंतर सरकार अंतिम अधिसूचना जारी करते.
-
भरपाई (Compensation): सरकार जमीन मालकाला योग्य भरपाई देते. भरपाईची रक्कम जमिनीच्या बाजारभावाप्रमाणे ठरवली जाते.
आरक्षण केव्हा टाकतात?
-
विकास योजना (Development Plan): शहरांच्या विकास योजनांमध्ये जमिनी आरक्षित केल्या जातात.
-
शहरी नियोजन (Town Planning): शहरांचा विकास करण्यासाठी जमिनी आरक्षित केल्या जातात.
-
विशेष क्षेत्र विकास प्राधिकरण (Special Area Development Authority): काही विशिष्ट क्षेत्रांच्या विकासासाठी जमिनी आरक्षित केल्या जातात.
-
सार्वजनिक कामे: रस्ते, रेल्वे, शाळा, रुग्णालये, उद्याने, इत्यादी सार्वजनिक कामांसाठी जमिनी आरक्षित केल्या जातात.
अधिक माहितीसाठी, तुम्ही महाराष्ट्र शासनाच्या Town Planning and Valuation Department च्या वेबसाइटला भेट देऊ शकता: https://townplanning.maharashtra.gov.in/site/
टीप: ही माहिती केवळ सामान्य ज्ञानासाठी आहे. अधिक माहितीसाठी आणि तुमच्या विशिष्ट परिस्थितीसाठी कृपया कायदेशीर सल्लागाराचा सल्ला घ्या.