अविश्वास ठराव म्हणजे सरकार किंवा कोणत्याही विशिष्ट मंत्र्यांवरील लोकांचा विश्वास नसल्याचे मत व्यक्त करणे. हा ठराव विधानसभेत मांडला जातो.

अविश्वास ठराव कधी मांडला जातो?

• जेव्हा विरोधी पक्षांना असे वाटते की सत्ताधारी पक्षाने विधानसभेतील बहुमत गमावले आहे, तेव्हा ते अविश्वास ठराव मांडू शकतात.
• सरकार योग्यरित्या काम करत नाही आहे किंवा ते लोकांच्या हिताचे निर्णय घेत नाही आहे, असे वाटल्यास विरोधी पक्ष अविश्वास ठराव मांडतात.

अविश्वास ठरावाची प्रक्रिया:

1. अविश्वास ठराव मांडण्यासाठी, विरोधी पक्षांना विधानसभेच्या अध्यक्षांना लेखी नोटीस द्यावी लागते.
2. अध्यक्ष मग या ठरावावर चर्चा करण्यासाठी तारीख निश्चित करतात.
3. ठरावावर चर्चा झाल्यानंतर मतदान होते.
4. जर विधानसभेतील बहुसंख्य सदस्यांनी अविश्वास ठरावाच्या बाजूने मतदान केले, तर सरकारला राजीनामा द्यावा लागतो.

अविश्वास ठराव हे लोकशाहीतील एक महत्त्वाचे साधन आहे, ज्यामुळे सरकारला लोकांप्रती जबाबदार ठेवता येते.

अधिक माहितीसाठी:

• लोकसत्ता लेख
• द हिंदू लेख (इंग्रजी)