समजा, एखाद्या माणसाला वेगळ्या गटाचे रक्त दिले तर काय होईल?
समजा, एखाद्या माणसाला वेगळ्या गटाचे रक्त दिले तर काय होईल?
ज्या व्यक्तीला रक्त द्यायचे आहे त्याचा रक्तगट आणि रक्तदान करणाऱ्या व्यक्तीचा रक्तगट एक असणे गरजेचे असते.
काही दिवसांपूर्वी O निगेटिव्ह हा रक्तगट असणारी व्यक्ती वैश्विक रक्तदाता म्हणजेच Universal Donor म्हणून ओळखला जात होता. म्हणजेच O - रक्त सर्व रक्तगटांना चालत होते, परंतु नुकत्याच झालेल्या संशोधनात O - रक्तात काही अँटीबॉडीज असू शकतात कि ज्याने दुसऱ्या रक्तगटाच्या व्यक्तींना त्रास होऊ शकतो - संदर्भ.
म्हणजेच O निगेटिव्ह रक्त दुसऱ्या रक्तगट असणाऱ्या व्यक्तीस देणे धोकादायक ठरू शकते. म्हणून रक्तगट जुळत असेल तरच रक्त द्यावे अन्यथा रिएक्शन होऊन आरोग्यावर घातक परिणाम होऊ शकतो. असे असूनही इमर्जन्सी परिस्थितीत O - रक्त दुसऱ्या रक्तगटासाठी चालू शकते असे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे.
उदा. ए + (पॉझिटिव्ह) व्यक्तीला रक्त द्यायचे असल्यास ए + रक्त लागते. B+ve व्यक्तीला B+ve रक्त चालते. दुसरे रक्त दिल्यास रक्तात गाठी होऊन मृत्यू येऊ शकतो.
रक्तगटाबद्दल अधिक माहितीसाठी खालील उत्तर वाचा:
Blood ग्रुप बद्दल माहिती पाहिजे, ब्लड ग्रुप म्हणजे नेमके काय ?
एखाद्या माणसाला वेगळ्या गटाचे रक्त दिल्यास गंभीर समस्या निर्माण होऊ शकतात, ज्याला रक्त संक्रमण प्रतिक्रिया (Blood transfusion reaction) म्हणतात.
- A रक्तगट: ह्या रक्तगटाच्या व्यक्तींना A आणि O रक्तगटाचे रक्त चालते.
- B रक्तगट: ह्या रक्तगटाच्या व्यक्तींना B आणि O रक्तगटाचे रक्त चालते.
- AB रक्तगट: ह्या रक्तगटाच्या व्यक्तींना A, B, AB आणि O रक्तगटाचे रक्त चालते. ह्यांना 'युनिव्हर्सल रिसिपिएंट' (Universal recipient) म्हणतात.
- O रक्तगट: ह्या रक्तगटाच्या व्यक्तींना फक्त O रक्तगटाचे रक्त चालते, पण ते इतर रक्तगटांना रक्त देऊ शकतात. त्यामुळे ह्यांना 'युनिव्हर्सल डोनर' (Universal donor) म्हणतात.
- ॲग्ल्युटिनेशन (Agglutination): जेव्हा विसंगत रक्त मिसळले जाते, तेव्हा लाल रक्तपेशी एकत्रित होतात आणि गुठळ्या तयार होतात.
- हेमोलायसिस (Hemolysis): लाल रक्तपेशी फुटतात आणि हिमोग्लोबिन बाहेर पडते, ज्यामुळे किडनी निकामी होऊ शकते.
- इम्युन रिॲक्शन (Immune reaction): शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती (Immune system) त्या रक्तावर प्रतिक्रिया देते, ज्यामुळे ताप, थंडी वाजणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे असे गंभीर परिणाम दिसू शकतात.
- मृत्यू: गंभीर परिस्थितीत, ह्या प्रतिक्रियेमुळे व्यक्तीचा मृत्यू देखील होऊ शकतो.
म्हणूनच, रक्त संक्रमण करताना रक्तगट जुळवणे अत्यंत आवश्यक आहे.