कवी वामन पंडित हे मध्ययुगीन मराठी साहित्यातील एक महत्त्वाचे आणि विद्वान कवी म्हणून ओळखले जातात. त्यांच्या काव्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• टीकाकाव्य (भाष्य काव्य): वामन पंडितांचे काव्य प्रामुख्याने टीकाकाव्य (भाष्य काव्य) स्वरूपाचे आहे. त्यांनी भगवद्गीतेसारख्या धर्मग्रंथांवर पद्यमय टीका लिहिल्या आहेत, ज्यात त्यांची 'यथार्थदीपिका' विशेष प्रसिद्ध आहे. यातून त्यांनी मूळ ग्रंथातील तत्त्वज्ञान सोप्या मराठीत समजावून सांगितले आहे.
• संस्कृतप्रचुर भाषा: त्यांच्या काव्यात संस्कृत भाषेचा प्रभाव मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतो. त्यांनी संस्कृतप्रचुर शब्द आणि वाक्यरचनांचा वापर केला आहे, ज्यामुळे त्यांच्या काव्याला एक प्रकारची विद्वत्तापूर्ण गंभीरता लाभली आहे.
• अलंकारिक शैली: वामन पंडितांना अलंकारांची (Figures of Speech) विशेष आवड होती. त्यांनी आपल्या काव्यात उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, दृष्टांत, यमक, अनुप्रास यांसारख्या अलंकारांचा खुबीने वापर करून काव्याची सौंदर्यवृद्धी केली आहे.
• शांत आणि भक्तिरस: त्यांच्या काव्यात प्रामुख्याने 'शांत' आणि 'भक्ति' या रसांचे दर्शन होते. परमार्थाचे आणि आत्मज्ञानाचे चिंतन करताना त्यांच्या काव्यातून मनाला शांती देणारा अनुभव येतो.
• गंभीर आणि तत्त्वज्ञानात्मक विचार: त्यांच्या रचनांमध्ये गूढ तत्त्वज्ञान, अध्यात्म आणि वेदान्ताचे गंभीर विचार मांडलेले असतात. ते केवळ मनोरंजक काव्य न लिहिता, वाचकाला गहन विचार करण्यास प्रवृत्त करतात.
• पांडित्यपूर्ण रचना: वामन पंडितांचे शिक्षण आणि विद्वत्ता त्यांच्या काव्यातून स्पष्टपणे दिसून येते. त्यांची रचना अत्यंत अभ्यासपूर्ण आणि पांडित्यपूर्ण असते, ज्यामुळे त्यांना 'पंडित कवी' म्हणून ओळखले जाते.
• प्रबोधन आणि मार्गदर्शन: त्यांचे काव्य केवळ रसास्वाद देणारे नसून, ते वाचकाला आध्यात्मिक प्रबोधन करणारे आणि योग्य मार्गाचे मार्गदर्शन करणारे देखील आहे.
• विविध वृत्त आणि छंद: त्यांनी आपल्या काव्यात विविध वृत्त आणि छंदांचा वापर केला आहे, ज्यामुळे त्यांच्या काव्यरचनांमध्ये विविधता आणि गेयता आढळते. त्यांनी काव्यरचनेत छंदशास्त्राचे ज्ञान उत्कृष्टपणे वापरले.

थोडक्यात, वामन पंडितांचे काव्य हे पांडित्य, तत्त्वज्ञान, भक्तिरस आणि संस्कृतप्रचुर भाषेचा सुंदर संगम असून, ते मराठी साहित्यातील एक मौलिक ठेवा आहे.