द्रविड मुन्नेत्र कळघम (DMK) पक्षाचा राजकीय प्रवास: एक सविस्तर आढावा

द्रविड मुन्नेत्र कळघम (DMK) हा तामिळनाडू राज्यातील एक महत्त्वाचा आणि प्रभावशाली राजकीय पक्ष आहे. याची स्थापना 1949 मध्ये सी.एन. अण्णादुराई यांनी केली होती. द्रविड विचारसरणी, सामाजिक न्याय आणि प्रादेशिक स्वायत्ततेला महत्त्व देणारा हा पक्ष तामिळनाडूच्या राजकारणात नेहमीच केंद्रस्थानी राहिला आहे.

1. स्थापना आणि सुरुवातीचा काळ (1949-1967):

• स्थापना: पेरियार ई.व्ही. रामासामी यांच्या नेतृत्वाखालील 'द्रविडार कळघम' (DK) पासून वेगळे होऊन सी.एन. अण्णादुराई यांनी 17 सप्टेंबर 1949 रोजी 'द्रविड मुन्नेत्र कळघम' (DMK) ची स्थापना केली. पेरियार हे निवडणुकीच्या राजकारणाच्या विरोधात होते, तर अण्णादुराई यांना निवडणूक प्रक्रियेद्वारे बदल घडवून आणायचा होता.
• विचारसरणी: द्रविड राष्ट्रवाद, सामाजिक न्याय, हिंदी भाषेच्या सक्तीला विरोध आणि तामिळ अस्मितेचे संरक्षण हे द्रमुकच्या सुरुवातीच्या विचारसरणीचे मुख्य आधार होते.
• राजकीय प्रवेश: 1957 च्या विधानसभा निवडणुकीत द्रमुकने पहिल्यांदा भाग घेतला आणि 15 जागा जिंकल्या. यानंतर हळूहळू या पक्षाने आपले स्थान मजबूत केले. 'हिंदी विरोधी आंदोलन' हे त्यांच्या राजकीय वाढीचे एक महत्त्वाचे कारण ठरले.

2. अण्णादुराई यांचे नेतृत्व आणि सत्ताकाळ (1967-1969):

• ऐतिहासिक विजय: 1967 च्या विधानसभा निवडणुकीत द्रमुकने काँग्रेस पक्षाचा पराभव करत तामिळनाडूमध्ये सत्ता मिळवली. अण्णादुराई हे तामिळनाडूचे पहिले बिगर-काँग्रेस मुख्यमंत्री बनले. हा द्रविड चळवळीचा एक मोठा विजय मानला जातो.
• महत्त्वाचे निर्णय: मुख्यमंत्री म्हणून त्यांनी 'एक रुपयाला एक किलो तांदूळ' यांसारख्या लोकप्रिय योजना सुरू केल्या. 'स्वयंसिद्ध' (आत्मसन्मान) विवाहांना कायद्याचे स्वरूप दिले