चर्चा पद्धतीचा वापर करून अध्यापन करताना शिक्षकांनी खालील दक्षता घेणे महत्त्वाचे आहे:

• स्पष्ट उद्दिष्टे निश्चित करणे: चर्चा सुरू करण्यापूर्वी, चर्चेचे नेमके उद्दिष्ट काय आहे (उदा. माहिती देणे, समस्या सोडवणे, विविध दृष्टिकोन समजून घेणे) हे स्पष्ट असावे. विद्यार्थ्यांनाही ते उद्दिष्ट समजावून सांगावे.
• विषयाची योग्य निवड: चर्चेसाठी निवडलेला विषय विद्यार्थ्यांच्या बौद्धिक पातळीनुसार आणि त्यांच्या आवडीनुसार असावा. तो खूप सोपा किंवा खूप क्लिष्ट नसावा. वादविवादाला चालना देणारा आणि एकापेक्षा जास्त दृष्टिकोन असलेला विषय उपयुक्त ठरतो.
• पूर्वतयारी:
  • विद्यार्थ्यांना चर्चेसाठी आवश्यक असलेली माहिती, संदर्भ साहित्य किंवा पूर्वनिर्धारित प्रश्न अगोदरच उपलब्ध करून द्यावे.
  • विषयाबद्दल शिक्षकांचे स्वतःचे ज्ञान सखोल असावे.
  • वर्गातील विद्यार्थ्यांची संख्या आणि त्यांच्या पूर्वज्ञानाचा अंदाज घ्यावा.
• वेळेचे योग्य नियोजन: चर्चेसाठी पुरेसा वेळ द्यावा आणि त्या वेळेचे काटेकोरपणे पालन करावे. प्रत्येक मुद्द्यावर किती वेळ चर्चा करावी याचे नियोजन असावे.
• सर्व विद्यार्थ्यांना सहभागासाठी प्रोत्साहित करणे:
  • काही विद्यार्थी खूप बोलके असतात तर काही लाजाळू असतात. बोलक्या विद्यार्थ्यांना इतरांना संधी देण्यास सांगावे आणि लाजाळू विद्यार्थ्यांना प्रश्न विचारून किंवा त्यांची मते जाणून घेऊन चर्चेत सहभागी करून घ्यावे.
  • कोणावरही जबरदस्ती करू नये, परंतु सर्वांना समान संधी मिळेल याची खात्री करावी.
• चर्चेचे मार्गदर्शन करणे:
  • शिक्षक फक्त एक मार्गदर्शक (facilitator) म्हणून काम करावेत. स्वतः जास्त बोलू नये.
  • चर्चा मूळ विषयापासून भरकटू नये याची काळजी घ्यावी. योग्य वेळी हस्तक्षेप करून चर्चा पुन्हा योग्य मार्गावर आणावी.
  • अयोग्य टिप्पणी किंवा अनावश्यक वाद टाळावेत.
• आदरयुक्त वातावरणाची निर्मिती:
  • प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या मताचा आदर केला जाईल असे वातावरण असावे.
  • कोणीही कोणावर टीका करणार नाही किंवा कोणाला कमी लेखणार नाही याची दक्षता घ्यावी.
  • भिन्न मतांना प्रोत्साहन द्यावे.
• गहन विचारसरणीला चालना: केवळ माहितीची देवाणघेवाण न होता, विद्यार्थ्यांमध्ये गंभीर विचार (critical thinking), विश्लेषण (analysis) आणि समस्या निराकरण (problem-solving) करण्याची क्षमता विकसित होईल अशा प्रकारे प्रश्न विचारावे.
• सारांश आणि निष्कर्ष: चर्चेच्या शेवटी, महत्त्वाच्या मुद्द्यांचा सारांश सादर करावा आणि चर्चेतून कोणते निष्कर्ष काढले गेले हे स्पष्ट करावे. यामुळे विद्यार्थ्यांच्या शिकण्याला दिशा मिळते.
• मूल्यांकन: गरजेनुसार, चर्चेतील सहभाग, मांडलेले मुद्दे आणि विचारपद्धती यावर आधारित मूल्यांकन पद्धत निश्चित करावी.

या दक्षता घेतल्यास चर्चा पद्धत अधिक प्रभावी आणि फलदायी ठरू शकते.