वित्तपुरवठ्याचे वर्गीकरण स्पष्ट करा?
1. मालकीच्या आधारावर वर्गीकरण:
अ) वैयक्तिक वित्तपुरवठा: जेव्हा एखादी व्यक्ती स्वतःच्या मालकीच्या स्रोतांकडून, जसे की बचत किंवा गुंतवणुकीतून पैसे उभारते, तेव्हा त्याला वैयक्तिक वित्तपुरवठा म्हणतात.
ब) व्यावसायिक वित्तपुरवठा: व्यावसायिक वित्तपुरवठा म्हणजे व्यवसाय करण्यासाठी आवश्यक असलेले पैसे. हे पैसे कर्जरोखे, शेअर्स किंवा इतर वित्तीय संस्थांकडून उभे केले जातात.
2. वेळेच्या आधारावर वर्गीकरण:
अ) अल्पकालीन वित्तपुरवठा: हा वित्तपुरवठा साधारणपणे एका वर्षासाठी किंवा त्यापेक्षा कमी कालावधीसाठी असतो. खेळत्या भांडवलाच्या गरजा भागवण्यासाठी याचा उपयोग होतो.
ब) मध्यमकालीन वित्तपुरवठा: हा वित्तपुरवठा एक ते पाच वर्षांच्या दरम्यानच्या कालावधीसाठी असतो. याचा उपयोग मध्यम स्वरूपाच्या गुंतवणुकीसाठी केला जातो.
क) दीर्घकालीन वित्तपुरवठा: हा वित्तपुरवठा पाच वर्षांपेक्षा जास्त कालावधीसाठी असतो. स्थिर मालमत्ता खरेदी करण्यासाठी किंवा मोठ्या प्रकल्पांसाठी याचा उपयोग होतो.
3. स्त्रोतांच्या आधारावर वर्गीकरण:
अ) अंतर्गत वित्तपुरवठा: जेव्हा कंपनी स्वतःच्या नफ्यातून किंवा राखीव निधीतून पैसे उभे करते, तेव्हा त्याला अंतर्गत वित्तपुरवठा म्हणतात.
ब) बाह्य वित्तपुरवठा: जेव्हा कंपनी कर्जरोखे, शेअर्स किंवा वित्तीय संस्थांकडून पैसे उभे करते, तेव्हा त्याला बाह्य वित्तपुरवठा म्हणतात.
4. सुरक्षिततेच्या आधारावर वर्गीकरण:
अ) सुरक्षित वित्तपुरवठा: या प्रकारच्या वित्तपुरवठ्यात कर्जदाराला काहीतरी तारण ठेवावे लागते. जर कर्जदार पैसे परत करू शकला नाही, तर कर्ज देणारा ती वस्तू जप्त करू शकतो.
ब) असुरक्षित वित्तपुरवठा: या प्रकारच्या वित्तपुरवठ्यात कर्जदाराला काहीही तारण ठेवावे लागत नाही.