औद्योगिक वित्तपुरवठ्याचे विविध मार्ग?
औद्योगिक वित्तपुरवठ्याचे विविध मार्ग खालीलप्रमाणे आहेत:
-
समभाग (Equity Shares):
समभाग हे कंपनीच्या मालकीचे प्रतिनिधित्व करतात. हे भाग खरेदी करून गुंतवणूकदार कंपनीचे भागधारक बनतात आणि कंपनीच्या नफ्यात वाटा घेतात.
-
कर्जरोखे (Debentures):
कर्जरोखे हे कंपनीद्वारे जारी केलेले कर्ज प्रमाणपत्र आहेत. यावर ठराविक व्याजदर मिळतो आणि मुदतपूर्तीनंतर त्यांची परतफेड केली जाते.
-
बँका आणि वित्तीय संस्था (Banks and Financial Institutions):
व्यावसायिक बँका, विकास बँका आणि इतर वित्तीय संस्था उद्योगांना मुदत कर्ज, खेळते भांडवल कर्ज आणि इतर प्रकारची कर्जे पुरवतात.
-
ठेवी (Deposits):
कंपनी लोकांकडून ठेवी स्वीकारून भांडवल उभारू शकते. या ठेवीFixed Deposits (FDs) मुदत ठेवी म्हणून स्वीकारल्या जातात आणि त्यावर आकर्षक व्याज दिले जाते.
-
सार्वजनिक ठेवी (Public Deposits):
कंपन्या जनतेकडून थेट ठेवी स्वीकारू शकतात. या ठेवी सामान्यतः अल्प मुदतीसाठी असतात आणि त्यावर निश्चित व्याजदर मिळतो.
-
भांडवल बाजार (Capital Market):
भांडवल बाजार हा समभाग, कर्जरोखे आणि इतर वित्तीय साधनांच्या खरेदी-विक्रीसाठी एक महत्त्वाचे ठिकाण आहे. कंपन्या येथे आपले समभाग आणि कर्जरोखे जारी करून भांडवल उभारू शकतात.
-
विदेशी गुंतवणूक (Foreign Investment):
विदेशी गुंतवणूक दोन प्रकारची असते: प्रत्यक्ष विदेशी गुंतवणूक (FDI) आणि विदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूक (FPI). या गुंतवणुकीद्वारे विदेशी कंपन्या भारतीय उद्योगांमध्ये भांडवल गुंतवतात.
-
सरकारी योजना (Government Schemes):
केंद्र आणि राज्य सरकार उद्योगांना चालना देण्यासाठी विविध योजना राबवतात. या योजनांमध्ये कमी व्याजदरात कर्ज, अनुदान आणि इतर सवलती दिल्या जातात.
उदाहरण: MSME साठी क्रेडिट ग্যারंटी फंड योजना (Credit Guarantee Fund Scheme for MSME)
हे विविध मार्ग उद्योगांना त्यांच्या गरजेनुसार आणि क्षमतेनुसार वित्तपुरवठा करण्यास मदत करतात.
अधिक माहितीसाठी काही उपयुक्त संकेतस्थळे: