बाजारी किमतीनुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न (Net National Income at Market Prices):

बाजारी किमतीनुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न म्हणजे देशाच्या भौगोलिक सीमेमध्ये उत्पादित वस्तू व सेवांचे एकूण मूल्य, ज्यामध्ये घसारा (Depreciation) आणि निव्वळ अप्रत्यक्ष करांचा (Net Indirect Taxes) समावेश असतो.

स्थिर किमतीनुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न (Net National Income at Constant Prices):

स्थिर किमतीनुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न म्हणजे आधारभूत वर्षातील (Base Year) किमती वापरून काढलेले राष्ट्रीय उत्पन्न. यात वस्तू व सेवांचे मूल्य आधारभूत वर्षाच्या किमतीनुसार मोजले जाते. त्यामुळे, किमतींमधील बदलांचा प्रभाव कमी होतो आणि अर्थव्यवस्थेची वास्तविक वाढ दर्शवते.

फरक:

• बाजारी किंमत: यात प्रत्यक्ष किमती विचारात घेतल्या जातात, ज्यामुळे महागाईचा (Inflation) प्रभाव दिसतो.
• स्थिर किंमत: यात आधारभूत वर्षाच्या किमती वापरल्या जातात, ज्यामुळे महागाईचा प्रभाव कमी होतो आणि वास्तविक आर्थिक वाढ दिसते.

उदाहरण:

समजा, एका वर्षात देशाचे बाजारी किमतीनुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न रु. ५००० अब्ज आहे आणि त्याच वर्षात स्थिर किमतीनुसार निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न रु. ४००० अब्ज आहे. याचा अर्थ, महागाईमुळे बाजारी किमती जास्त दिसत आहेत, तर वास्तविक उत्पादन वाढ स्थिर किमतीनुसार रु. ४००० अब्ज आहे.

महत्व:

• आर्थिक धोरण: सरकारला आर्थिक धोरणे ठरवण्यासाठी आणि विकासाचे नियोजन करण्यासाठी मदत करते.
• गुंतवणूक: गुंतवणूकदारांना योग्य निर्णय घेण्यासाठी उपयुक्त.
• तुलना: दोन वेगवेगळ्या वर्षांतील आर्थिक वाढीची तुलना करण्यासाठी स्थिर किंमतीनुसार केलेले उत्पन्न अधिक उपयुक्त ठरते.

अधिक माहितीसाठी तुम्ही खालील संकेतस्थळांना भेट देऊ शकता:

1. Investopedia - Net National Product (NNP)
2. Economics Discussion - Net National Product (NNP)