ग्राहकांचे हक्क आणि कर्तव्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
ग्राहकांचे हक्क:

• सुरक्षेचा हक्क: जी वस्तू किंवा सेवा आपण घेत आहोत, ती सुरक्षित असली पाहिजे. तिच्यामुळे आपल्या जीवाला किंवा आरोग्याला धोका निर्माण होणार नाही याची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
• माहितीचा हक्क: वस्तूची किंमत, गुणवत्ता, उत्पादन तारीख, वापरण्याची अंतिम तारीख यासारख्या गोष्टींची माहिती असणे आवश्यक आहे.
• निवडीचा हक्क: आपल्याला हवी ती वस्तू निवडण्याचा अधिकार आहे. आपल्याला कोणतीही वस्तू घेण्यासाठी कोणीही सक्ती करू शकत नाही.
• दाद मागण्याचा हक्क: वस्तू सदोष निघाली किंवा सेवेत त्रुटी आढळल्यास त्याबद्दल तक्रार करण्याचा आणि नुकसान भरपाई मिळवण्याचा हक्क आहे.
• ग्राहक शिक्षणाचा हक्क: ग्राहकाला वस्तू आणि सेवांबद्दल माहिती असणे आवश्यक आहे.

ग्राहकांची कर्तव्ये:

• वस्तू खरेदी करताना किंवा सेवा घेताना bills म्हणजेच पावती (invoice) घेणे.
• खरेदी करताना वस्तूची गुणवत्ता, किंमत, वजन आणि expiry date तपासून घेणे.
• वस्तू वापरताना योग्य ती काळजी घेणे.
• वस्तू सदोष आढळल्यास, त्याबद्दल त्वरित तक्रार करणे.
• खरेदी करताना compulsory standardization marks (compulsory standardisation marks) बघणे.

टीप: ग्राहक संरक्षण कायदा, 2019 अंतर्गत ग्राहकांना हे हक्क आणि कर्तव्ये दिलेले आहेत.
अधिक माहितीसाठी आपण ग्राहक संरक्षण विभागाच्या वेबसाइटला भेट देऊ शकता: ग्राहक व्यवहार विभाग, भारत सरकार