1. पर्जन्यवृष्टी (Rainfall):

• पाऊस हा नदीच्या निर्मितीचा प्राथमिक स्रोत आहे. जेव्हा पाऊस पडतो, तेव्हा त्याचे पाणी जमिनीवर शोषले जाते, काही पाणी वाफे होऊन उडून जाते, आणि उर्वरित पाणी उतारावरून वाहू लागते.

2. लहान जलधारा (Small Streams):

• पर्जन्याचे पाणी लहान जलधारांच्या स्वरूपात जमिनीवरून वाहते. या लहान धारा हळूहळू एकत्र येतात.

3. ओढे आणि नाले (Brooks and Creeks):

• लहान जलधारा एकत्र येऊन ओढे आणि नाले तयार करतात. हे ओढे आणि नाले उताराच्या दिशेने अधिक पाणी घेऊन पुढे सरकतात.

4. मोठ्या नद्या (Large Rivers):

• ओढे आणि नाले एकत्र येऊन मोठ्या नद्या तयार करतात. या नद्यांमध्ये पाण्याचे प्रमाण अधिक असते आणि त्या अधिक वेगाने वाहतात.

5. भौगोलिक रचना (Geographical Structure):

• नदीच्या निर्मितीमध्ये भौगोलिक रचनेचा मोठा वाटा असतो. पर्वतीय प्रदेशात नद्या वेगाने वाहतात, तर मैदानी प्रदेशात त्या हळू होतात. जमिनीचा उतार, मातीचा प्रकार आणि खडकांची रचना यांसारख्या घटकांवर नद्यांचे स्वरूप अवलंबून असते.

6. बर्फ आणि हिमनदी (Snow and Glaciers):

• पर्वतीय प्रदेशात बर्फ आणि हिमनदींच्या वितळण्याने नद्या तयार होतात. वितळलेले पाणी नदीच्या स्वरूपात खाली येते आणि नदीला बारमाही पाणी पुरवते.