परगणा हा मध्ययुगीन भारतातील एक प्रशासकीय विभाग होता. हा प्रांत किंवा सुभा यांच्या अंतर्गत असलेला एक उपविभाग होता.

महत्त्व:

• परगणा हा महसूल गोळा करण्याचा आणि प्रशासकीय व्यवस्था पाहण्याचा एक महत्त्वाचा घटक होता.
• प्रत्येक परगण्यात अनेक गावे समाविष्ट असत.
• परगण्यातील जमीन आणि लोकांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सरकारद्वारे अधिकारी नेमले जात.

इतिहास:

• परगणा व्यवस्था दिल्ली सल्तनत आणि मुगल काळात अधिक विकसित झाली.
• शेरशाह सूरीने या प्रणालीला अधिक मजबूत केले.
• ब्रिटिश काळातही काही काळ ही व्यवस्था सुरू होती.