सातारा जिल्ह्यात प्रतिसरकारची स्थापना क्रांतिवीर नाना पाटील यांनी केली.

प्रतिसरकार (parallel government):

• हे एक भूमिगत सरकार होते.
• यांनी ब्रिटिशांच्या प्रशासनाला आव्हान दिले.
• गावोगावी लोकांचेboards स्थापन केले.
• न्यायदान मंडळे स्थापन करून लोकांना न्याय देण्याचे काम केले.

संदर्भ:

• yashwantrao chavan prathisthan (https://www.yashwantraochavan.in/sahitya/lekhasankalan/Krantisimha-Nana-Patil.php)