मानव आणि वनस्पतींच्या क्रियांमुळे खडक विदारण विविध प्रकारे होते. त्यांची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

मानवामुळे होणारे विदारण:

• खनन: मानवाद्वारे खाणी खोदल्या जातात, ज्यामुळे खडक उघडे पडतात आणि त्यांचे विदारण होते.
• बांधकाम: रस्ते, धरणे आणि इमारती बांधताना खडक तोडले जातात, ज्यामुळे त्यांचे विदारण होते.
• स्फोटके: स्फोटकांच्या वापरामुळे खडक फुटतात आणि कमकुवत होतात.
• शहरीकरण: शहरांच्या वाढीमुळे नैसर्गिक खडक आणि मातीचे आवरण हटवले जाते, ज्यामुळे विदारण वाढते.
• शेती: शेतीसाठी जमिनी तयार करताना माती आणि खडक खणले जातात, ज्यामुळे त्यांचे विदारण होते.

वनस्पतीमुळे होणारे विदारण:

• मूळ विदारण: झाडांची मुळे जमिनीत खोलवर जातात आणि खडकांच्या भेगांमध्ये वाढतात. यामुळे खडक दुभंगतात आणि त्यांचे विदारण होते.
• आम्ल विदारण: वनस्पतींच्या मुळांद्वारे आम्ल (acid) सोडले जाते, ज्यामुळे रासायनिक विदारण होते आणि खडक कमकुवत होतात.
• दलदल निर्मिती: काही वनस्पती दलदल तयार करतात, ज्यामुळे खडक सतत ओले राहतात आणि त्यांचे विदारण होते.
• वनस्पती आच्छादन: वनस्पतींच्या आच्छादनामुळे तापमान आणि आर्द्रता बदलतात, ज्यामुळे खडकांचे विदारण होते.

या दोन्ही घटकांमुळे खडकांचे मोठ्या प्रमाणावर विदारण होते, ज्यामुळे नैसर्गिक भूभागावर परिणाम होतो.