जैवविविधता (Biodiversity) जतन करणे अनेक कारणांमुळे आवश्यक आहे. त्यापैकी काही प्रमुख कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

• पर्यावरणाचे संतुलन: प्रत्येक सजीव (वनस्पती, प्राणी, सूक्ष्मजीव) परिसंस्थेचा (Ecosystem) एक महत्त्वाचा भाग असतो. परिसंस्थेतील संतुलन टिकवण्यासाठी जैवविविधता आवश्यक आहे. एका प्रजातीतील बदलामुळे संपूर्ण परिसंस्थेवर परिणाम होऊ शकतो.
• नैसर्गिक संसाधनांचे जतन: जैवविविधता आपल्याला अनेक नैसर्गिक संसाधने पुरवते, जसे की अन्न, औषधे, पाणी, लाकूड आणि इतर आवश्यक वस्तू.
• आर्थिक महत्त्व: अनेक लोकांचे जीवनमान जैवविविधतेवर अवलंबून असते. पर्यटन, शेती, मासेमारी, आणि वन उत्पादने यांसारख्या उद्योगांसाठी जैवविविधता आधार आहे.
• हवामानाचे नियंत्रण: जंगले आणि इतर नैसर्गिक अधिवास (Habitats) हवामानाचे नियंत्रण ठेवतात. ते कार्बन डायऑक्साईड शोषून घेतात आणि तापमान वाढ नियंत्रित करतात.
• नैसर्गिक आपत्तींपासून संरक्षण: जैवविविधता नैसर्गिक आपत्तींपासून संरक्षण पुरवते. उदा. खारफुटीची वने (Mangrove forests) त्सुनामी आणि वादळांपासून किनाऱ्यांचे रक्षण करतात.
• वैज्ञानिक आणि शैक्षणिक महत्त्व: जैवविविधता आपल्याला सजीवांविषयी आणि त्यांच्यातील संबंधांविषयी माहिती देते. हे ज्ञान आपल्याला नवीन औषधे आणि तंत्रज्ञान विकसित करण्यास मदत करते.
• सांस्कृतिक आणि नैतिक महत्त्व: जैवविविधता आपल्या संस्कृतीचा आणि नैतिक मूल्यांचा भाग आहे. निसर्गाचे जतन करणे हे आपले नैतिक कर्तव्य आहे.

थोडक्यात, जैवविविधता जतन करणे हे केवळ पर्यावरणासाठीच नव्हे, तर मानवी जीवनासाठी आणि पृथ्वीच्या भविष्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.