फायर किती प्रकारचे असतात?
फायर (आग) चे मुख्य प्रकार खालीलप्रमाणे आहेत:
- वर्ग A (Class A):
ज्वलनशील घन पदार्थ: लाकूड, कागद, कापड, प्लास्टिक इत्यादी जळणाऱ्या वस्तूंच्या आगी यामध्ये येतात.
विझवण्यासाठी: पाणी, पाण्याचे फवारे, विशिष्ट रासायनिक विझवणारे (chemical extinguishers) वापरले जातात.
- वर्ग B (Class B):
ज्वलनशील द्रव पदार्थ: पेट्रोल, डिझेल, रॉकेल, तेल, रंग (paints) आणि वायू (gases) यांच्या आगी यामध्ये येतात.
विझवण्यासाठी: फोम (foam), कार्बन डायऑक्साइड (carbon dioxide), विशिष्ट रासायनिक विझवणारे (chemical extinguishers) वापरले जातात.
- वर्ग C (Class C):
ज्वलनशील वायू: मिथेन, प्रोपेन, ब्युटेन, हायड्रोजन इत्यादी वायूंच्या आगी यामध्ये येतात.
विझवण्यासाठी: वायूचा पुरवठा बंद करणे आवश्यक आहे आणि नंतर विशिष्ट रासायनिक विझवणारे (chemical extinguishers) वापरले जातात.
- वर्ग D (Class D):
ज्वलनशील धातू: मॅग्नेशियम, टायटॅनियम, सोडियम, पोटॅशियम यांसारख्या धातूंच्या आगी यामध्ये येतात.
विझवण्यासाठी: विशिष्ट कोरडे रासायनिक चूर्ण (dry powder) वापरले जाते. पाण्याचा वापर करू नये, कारण त्यामुळे आग अधिक भडकण्याची शक्यता असते.
- वर्ग K (Class K):
स्वयंपाकघरातील आग: तेल आणि चरबीमुळे लागलेली आग.
विझवण्यासाठी: विशिष्ट रासायनिक विझवणारे (chemical extinguishers) वापरले जातात. पाण्याचा वापर करू नये.
- विद्युत आग (Electrical Fires):
विद्युत उपकरणे आणि वायरिंगमुळे लागलेली आग: शॉर्ट सर्किटमुळे (short circuit) लागलेली आग.
विझवण्यासाठी: कार्बन डायऑक्साइड (carbon dioxide) किंवा विशिष्ट रासायनिक विझवणारे (chemical extinguishers) वापरले जातात. विद्युत पुरवठा खंडित करणे आवश्यक आहे.
प्रत्येक प्रकारच्या आगीसाठी योग्य विझवणारे (extinguisher) वापरणे आवश्यक आहे, अन्यथा धोका वाढू शकतो.
टीप: अधिक माहितीसाठी, अग्निशमन दलाचा (fire department) सल्ला घ्यावा.