महालवारी पद्धत ही ब्रिटिश काळात भारतातील जमीन महसूल गोळा करण्याची एक प्रणाली होती. या पद्धतीत, 'महाल' म्हणजे गाव किंवा गाgroupांच्या समूहांकडून एकत्रितपणे महसूल गोळा केला जाई.

मुख्य वैशिष्ट्ये:

• सामूहिक जबाबदारी: प्रत्येक महालमधील जमीनदारांवर एकत्रितपणे महसूल भरण्याची जबाबदारी असे.
• महसुलाचे निर्धारण: सरकारद्वारे जमिनीच्या उत्पादकतेनुसार महसूल निश्चित केला जाई.
• मुदत: ही व्यवस्था साधारणतः 30 वर्षांसाठी लागू केली जाई, ज्यामुळे वेळोवेळी आढावा घेतला जाई.
• उत्तर भारत: ही पद्धत उत्तर प्रदेश, मध्य भारत आणि पंजाबच्या काही भागांमध्ये लागू होती.

महालवारी पद्धतीत गावांतील प्रमुख व्यक्ती महसूल गोळा करून सरकारला जमा करत असत. यामुळे सरकारला महसूल गोळा करणे सोपे झाले, पण काहीवेळा शेतकऱ्यांवर जास्त भार येई, कारण त्यांना वेळेवर कर भरावा लागे.