1. नैसर्गिक पद्धती (Natural Methods):

• सुरक्षित काळ (Safe Period): मासिक पाळीच्या चक्रानुसार काही दिवस शुक्राणू आणि स्त्रीबीज यांच्या मिलनाची शक्यता कमी असते. त्या दिवसांमध्ये संबंध टाळणे.
• संभोग टाळणे (Abstinence): लैंगिक संबंध पूर्णपणे टाळणे.
• स्तनपान (Lactational Amenorrhea Method): बाळंतपणानंतर काही महिने स्तनपान करणाऱ्या स्त्रिया नैसर्गिकरित्या गर्भवती होत नाहीत.

2. तात्पुरती साधने (Temporary Methods):

• निरोध (Condoms): हे सर्वात सोपे आणि प्रभावी साधन आहे. यामुळे लैंगिक transmitted रोगांपासून बचाव होतो.
• गर्भनिरोधक गोळ्या (Oral Contraceptive Pills): डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार नियमित गोळ्या घेणे.
• अंतर्गर्भाशयी उपकरण (Intrauterine Device - IUD): हे उपकरण गर्भाशयात बसवले जाते.
• त्वचेखालील इम्प्लांट (Subdermal Implants): लहान प्लास्टिक रॉड त्वचेखाली ठेवल्या जातात, जे संप्रेरकं (hormones) उत्सर्जित करतात.
• इंजेक्शन (Injectables): ठराविक कालावधीनंतर डॉक्टरांकडून इंजेक्शन घेणे.
• योनिमार्गातील गोळ्या आणि जेल (Vaginal tablets and Gels): शुक्राणूनाशक (Spermicide) जेल किंवा गोळ्या योनिमार्गात ठेवल्या जातात.

3. कायमस्वरूपी साधने (Permanent Methods):

• पुरुष नसबंदी (Vasectomy): शस्त्रक्रियेद्वारे शुक्राणू वाहून नेणाऱ्या नळ्या (vas deferens) बंद केल्या जातात. NHS- Vasectomy
• स्त्री नसबंदी (Tubectomy): शस्त्रक्रियेद्वारे फॅलोपियन नलिका (fallopian tubes) बंद केल्या जातात, ज्यामुळे स्त्रीबीज गर्भाशयात पोहोचू शकत नाही. NHS- Female sterilisation

इतर साधने:

• आणीबाणी गर्भनिरोधक गोळ्या (Emergency Contraceptive Pills): असुरक्षित लैंगिक संबंधानंतर ७२ तासांच्या आत घेणे.