खसरा पत्रक हे भूमी अभिलेख विभागाद्वारे तयार केलेले एक महत्त्वाचे कागदपत्र आहे. याला ‘रेकॉर्ड ऑफ राईट्स’ (Record of Rights) असेही म्हणतात. खसरा पत्रकात जमिनीच्या मालकीचा इतिहास, जमिनीचा प्रकार, जमिनीवर असलेले हक्क आणि इतर तपशील दिलेला असतो.

• खसरा पत्रकात जमिनीचा सर्व्हे नंबर, मालकाचे नाव, क्षेत्रफळ, लागवडीखालील जमीन, पडीक जमीन, जमिनीचा वापर, सिंचनाचे साधन आणि जमिनीवरील कर्जाचा तपशील असतो.
• हे पत्रक जमिनीच्या व्यवहारासाठी आणि शासकीय कामांसाठी महत्त्वाचे असते.

होय, खसरा पत्रकातील क्षेत्र कमी किंवा जास्त नोंदले जाण्याची शक्यता असते. असे खालील कारणांमुळे होऊ शकते:

• सर्वेक्षणातील त्रुटी: जमिनीचे सर्वेक्षण करताना काही त्रुटी राहिल्यास क्षेत्रफळात फरक पडू शकतो.
• clerical errors: लिपिकीय चुकांमुळे आकडेवारी नोंदवताना चूक होऊ शकते.
• जमिनीच्या सीमांकनात बदल: नैसर्गिक कारणांमुळे किंवा मानवनिर्मित बदलांमुळे जमिनीच्या सीमा बदलल्यास क्षेत्रफळात बदल होऊ शकतो.
• फेरफार (Mutation): जमिनीच्या मालकीमध्ये बदल झाल्यास आणि त्याची नोंद खसरा पत्रकात योग्य प्रकारे न झाल्यास क्षेत्रफळात फरक दिसू शकतो.

उपाय काय?

• जर खसरा पत्रकातील क्षेत्रफळात तफावत आढळल्यास, भूमी अभिलेख कार्यालयात अर्ज करून दुरुस्ती करता येते.
• त्यासाठी तुम्हाला आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतील.
• भूमी अभिलेख कार्यालयातील अधिकारी সরেজমिन तपासणी करून आवश्यक ती दुरुस्ती करतात.