एकल निविदा म्हणजे सिंगल टेंडर.
फक्त एका फर्मद्वारेच आमंत्रित केले जाते, तर त्याला एकल निविदा पद्धत म्हणतात. बहुधा ही पद्धत एकाधिकृत वस्तूंच्या बाबतीत स्वीकारली जाते. बर्याच वेळा हे अत्यंत गरजेच्या किंवा आणीबाणीच्या परिस्थितीत स्वीकारले जाते. या पद्धतीमध्ये स्पर्धा करणे देखील स्पर्धा समाप्त करते. म्हणूनच खरेदीदारांना अधिक सक्रियपणे काम करावे लागते. अर्थात एकल निविदा देखील खरेदी प्रणालीचा एक भाग होय.

मी तुमच्या प्रश्नाची नोंद घेतली आहे. एकल निविदा (Single Tender) म्हणजे काय आणि त्याचे नियम काय आहेत, याबद्दलची माहिती खालीलप्रमाणे: ` एकल निविदा (Single Tender) म्हणजे काय? ` ` जेव्हा एखाद्या कामासाठी किंवा खरेदीसाठी फक्त एकाच निविदाकाराला (Bidder) आमंत्रित केले जाते, तेव्हा त्या प्रक्रियेला एकल निविदा प्रक्रिया म्हणतात. ` * या प्रक्रियेत, सार्वजनिकरित्या निविदा मागवण्याऐवजी, थेट एका विशिष्ट पुरवठादाराला किंवा कंत्राटदाराला निवडले जाते. * हे अधिकतर तातडीच्या परिस्थितीत किंवा विशेष परिस्थितीत केले जाते, जिथे दुसरा पर्याय उपलब्ध नसतो. ` एकल निविदेचे नियम काय आहेत? ` ` एकल निविदा प्रक्रिया काही विशिष्ट नियमांनुसार आणि शर्तींनुसार केली जाते. हे नियम खालीलप्रमाणे आहेत: ` * तातडीची गरज: जेव्हा वस्तू किंवा सेवा तातडीने आवश्यक असतात आणि वेळ कमी असतो, तेव्हा एकल निविदा स्वीकारली जाते. * विशेषज्ञता: काही कामांसाठी विशिष्ट कौशल्ये किंवा ज्ञान आवश्यक असते, जे फक्त एकाच पुरवठादाराकडे उपलब्ध असते. * मालकी हक्क: जर वस्तू किंवा सेवेवर एखाद्या विशिष्ट कंपनीचा मालकी हक्क असेल, तर दुसरी कंपनी ती वस्तू/सेवा देऊ शकत नाही. * गोपनीयता: काही वेळा, संरक्षण किंवा सुरक्षेच्या कारणांमुळे, निविदा प्रक्रिया गुप्त ठेवणे आवश्यक असते. * किंमत: एकल निविदा स्वीकारताना, किंमत योग्य आहे की नाही हे तपासणे आवश्यक आहे. ` एकल निविदा स्वीकारण्याची कारणे: ` ` * वेळेची उपलब्धता कमी असणे. * तांत्रिकदृष्ट्या फक्त एकाच संस्थेकडे क्षमता असणे. * पूर्वीच्या कंत्राटाचा भाग असणे. * standardisation राखणे (एकरूपता). ` निष्कर्ष: ` ` एकल निविदा प्रक्रिया विशिष्ट परिस्थितीत उपयुक्त असली तरी, त्यात पारदर्शकता आणि स्पर्धात्मकता कमी असते. त्यामुळे, या प्रक्रियेचा वापर अत्यंत विचारपूर्वक आणि नियमांनुसार करणे आवश्यक आहे. `