टेन्शन म्हणजे काय?

Updated Jan 9, 2014, 12:25 AM IST

‘पाच पैकी पाच’ गुण मिळवून मी सात वर्षांखालील मुलींची माझी पहिलीच राज्यस्तरीय स्पर्धा जिंकली. ती स्पर्धा सोलापूरला झाली होती. तिथून माझी महाराष्ट्रातर्फे राष्ट्रीय स्पर्धेसाठी निवड झाली. ती स्पर्धा चेन्नईला होणार होती. आम्ही चौघेही.. म्हणजे मी, माझा भाऊ आणि आई-वडील त्या राष्ट्रीय स्पर्धेसाठी गेलो. आम्ही सर्वजण गेलो ते आम्हाला ती स्पर्धा फार महत्त्वाची वाटत होती म्हणून नव्हे, तर ती चेन्नईला होणार होती म्हणून. आम्हाला तिरूपती व शेजारची प्रेक्षणीय स्थळे पाहता येणार होती. तसे प्लॅनिंगही केले होते. आमचा प्रवास मजेत सुरू झाला. जणू आम्ही एखाद्या​ ट्रिपला निघालो होतो. माझ्यावर कसलेही दडपण नव्हते. मला तिथे जाऊन फक्त जेवढे चांगले खेळता येईल तेवढे खेळायचे होते. माझ्या घरच्यांच्याही फार काही मोठ्या अपेक्षा नव्हत्या.

ती स्पर्धा अकरा डावांची होती. प्रत्येक दिवशी एक गेम. प्रत्येक गेम साधारणतः तीन ते चार तास चालायचा. आमची स्पर्धा चेन्नईला एका मोठ्या शाळेत होती. शाळेचा कॅम्पस प्रचंड होता. मोठी बाग होती. मी माझा गेम झाल्यावर बागेतल्या झोपाळ्यावर जाऊन बसे. बदकांशी खेळे. एकंदरीतच मी खूश होते. त्याचा परिणाम खेळातही दिसत होता. आम्ही सर्व शॉपिंगला जात होतो. प्रेक्षणीय स्थळे, मंदिरे वगैरे पाहत फिरत होतो. तेवढ्यात कोणीतरी माझ्या आई-वडिलांना सांगितले की, मी सर्वांपेक्षा लीड घेतले आहे आणि मला स्पर्धा जिंकायची संधी आहे.

राष्ट्रीय स्पर्धा फार महत्त्वाच्या समजल्या जातात. कारण तिथे भारतातल्या सर्व राज्यांतून निवडक खेळाडू भाग घेत असतात व तिथे खेळाडूंचा खरा कस लागतो. मी मजेत होते, पण जेव्हा पटासमोर बसायचे तेव्हा मात्र त्यावर पूर्ण लक्ष केंद्रित करायचे, इतके की मला बाहेरच्या जगाचा विसर पडे. माझ्या डोळ्यांसमोर फक्त आणि फक्त तो पट आणि सोंगट्या असत.
मी शांतपणे एक-एक डाव जिंकत गेले आणि अकराव्या गेमनंतर मी ११ पैकी ९.५ गुणांसह ती स्पर्धाही जिंकली. मी राष्ट्रीय चॅम्पियन झाले होते. माझी ती पहिली ‘नॅशनल चॅम्पियनशिप.’ त्यावेळी मला त्याचे काही विशेष वाटले नाही, पण ज्यावेळी मला बक्षीस समारंभात मोठी ट्रॉफी मिळाली, ट्रॉफी खरोखरच एवढी मोठी व जड होती की, मला ती उचलताही येत नव्हती. त्यावेळी मला आपण काहीतरी मोठे काम केल्याची थोडीशी जाणीव झाली.

सर्वांचे लक्ष माझ्याकडे लागले होते. कौतुकभरल्या नजरा माझ्याकडे पाहत होत्या, पण मी त्यापासून पूर्ण अलिप्त होते. अनभिज्ञ होते किंवा मला त्या सगळ्याची सवय नसावी. त्यावेळी मला एका पत्रकाराने विचारले होते की, ‘शेवटी शेवटी तुला टेन्शन वगैरे आले होते का?’ त्यावेळी मी आईकडे वळून विचारले होते, ‘आई, ‘टेन्शन म्हणजे काय गं?’

जसे आपल्या आयुष्यात तसे चेसमध्येही दृष्टिकोनाला फार महत्त्व असते. काही लोकांना वाटते की, स्पर्धा जिंकली म्हणजे आपले ध्येय साध्य झाले, पण मी माझ्या चॅम्पियनशिपकडे वेगळ्या दृष्टीने पाहते. ती माझ्यासाठी फक्त एक सुरुवात होती. त्यानंतर मी कधीच मागे वळून पाहिले नाही. मला नेहमीच नवे गेम्स, नव्या स्पर्धा आणि नव्या आव्हानांना सामोरे जायला आवडते. हार...जीत, जिंकणे...हरणे हे तर चालूच असते. पण त्यातून होणारी ‘प्रगती’ ही खरी महत्त्वाची.

माझ्या पहिल्या राष्ट्रीय विजेतेपदाने मला उत्साह दिला. प्रोत्साहन दिले. पुढच्या स्पर्धा खेळण्यासाठी एक ‘गती’ दिली आणि तुम्हाला सांगते, ती गती एवढी जोरात होती की, मी तेव्हापासून आजपर्यंत इतक्या स्पर्धा खेळल्या की, आता मोजायचेच सोडून दिले आहे.

ऋचा पुजारी