• वेतन संरचना (Salary Structure): कंपनीमध्ये प्रत्येक पदासाठी एक वेतन संरचना असते.
• वेतन श्रेणी (Pay Scale): कर्मचाऱ्याच्या अनुभवानुसार आणि দক্ষতারनुसार वेतन श्रेणी निश्चित केली जाते.
• महागाई भत्ता (Dearness Allowance - DA): महागाई वाढली की सरकार कर्मचाऱ्यांसाठी महागाई भत्ता वाढवते.

1. मूलभूत वेतन (Basic Salary): हे कर्मचाऱ्याच्या एकूण वेतनाचा पाया असतो.
2. भत्ते (Allowances):
   • घरभाडे भत्ता (House Rent Allowance - HRA)
   • वाहतूक भत्ता (Conveyance Allowance)
   • वैद्यकीय भत्ता (Medical Allowance)
   • इतर भत्ते
3. कटौती (Deductions):
   • भविष्य निर्वाह निधी (Provident Fund - PF): कर्मचाऱ्याच्या वेतनातून PF कापला जातो.
   • व्यावसायिक कर (Professional Tax)
   • आयकर (Income Tax): TDS (Tax Deducted at Source)
   • इतर कपात

एकूण वेतन (Gross Salary) = मूलभूत वेतन + सर्व भत्ते

निव्वळ वेतन = एकूण वेतन - एकूण कपात

कंपनी प्रत्येक महिन्याला कर्मचाऱ्याला वेतन स्लिप देते. यामध्ये वेतनाची संपूर्ण माहिती असते.

समजा, एका कर्मचाऱ्याचे मूलभूत वेतन रु. 30,000 आहे.

घरभाडे भत्ता (HRA): रु. 10,000

वाहतूक भत्ता: रु. 2,000

PF कपात: रु. 1,800

आयकर कपात: रु. 2,000

एकूण वेतन = 30,000 + 10,000 + 2,000 = रु. 42,000

एकूण कपात = 1,800 + 2,000 = रु. 3,800

निव्वळ वेतन = 42,000 - 3,800 = रु. 38,200