भांडवलशाही व्यवस्था (Capitalism) म्हणजे एक आर्थिक आणि सामाजिक व्यवस्था आहे जिथे उत्पादन साधनांची मालकी खाजगी व्यक्ती किंवा संस्थांकडे असते आणि नफा कमावणे हे मुख्य उद्दिष्ट असते. तिची काही प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• खाजगी मालमत्ता (Private Property): या व्यवस्थेत, जमीन, कारखाने आणि इतर उत्पादन साधनांवर व्यक्ती किंवा खाजगी कंपन्यांची मालकी असते. त्यांना ती विकण्याचा, भाड्याने देण्याचा किंवा वापरण्याचा अधिकार असतो.
• नफ्याचे उद्दिष्ट (Profit Motive): नफा मिळवणे हे खाजगी व्यवसायांचे आणि गुंतवणुकीचे प्रमुख उद्दिष्ट असते. यामुळे आर्थिक क्रियाकलापांना चालना मिळते.
• मुक्त बाजारपेठ (Free Market): वस्तू आणि सेवांच्या किमती मागणी आणि पुरवठा यांच्या आधारावर निश्चित होतात, सरकारी हस्तक्षेपाशिवाय. ग्राहक आणि विक्रेते यांच्यात स्वतंत्रपणे व्यवहार होतात.
• स्पर्धा (Competition): विविध कंपन्या आणि व्यवसाय ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी एकमेकांशी स्पर्धा करतात. यामुळे वस्तू आणि सेवांची गुणवत्ता सुधारते आणि किमती स्थिर राहतात किंवा कमी होतात.
• किमान सरकारी हस्तक्षेप (Minimal Government Intervention): भांडवलशाही व्यवस्थेत सरकारचा आर्थिक क्रियाकलापांमध्ये कमीत कमी हस्तक्षेप असतो, म्हणजेच 'लेसे-फेअर' (Laissez-faire) धोरणावर भर असतो. सरकारचे काम कायदा आणि सुव्यवस्था राखणे, मालमत्तेचे हक्क सुरक्षित करणे आणि बाजारपेठेचे नियमन करणे इतकेच मर्यादित असते.
• भांडवल संचय (Capital Accumulation): नफा पुन्हा व्यवसायात गुंतवून अधिक भांडवल गोळा करणे हा या व्यवस्थेचा एक महत्त्वाचा भाग असतो, ज्यामुळे आर्थिक वाढ होते.
• किंमत यंत्रणा (Price Mechanism): वस्तू आणि सेवांच्या किमती मागणी आणि पुरवठ्याच्या शक्तींद्वारे निर्धारित होतात, ज्यामुळे संसाधनांचे वाटप कार्यक्षमतेने होते असे मानले जाते.

या वैशिष्ट्यांमुळे भांडवलशाहीमध्ये आर्थिक वाढ, नवनवीन शोध आणि वैयक्तिक स्वातंत्र्याला प्रोत्साहन मिळते, असे मानले जाते.